Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir ekosistemdeki popülasyon büyüklüğünü sınırlayan faktörleri ve bunların biyotik mi yoksa abiyotik mi olduğunu anlamamız isteniyor. Hadi bu kavramları adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Ekosistem Nedir?
- Bir ekosistem, belirli bir alandaki canlı varlıklar (biyotik faktörler) ile cansız çevreleri (abiyotik faktörler) arasındaki etkileşimlerin bütünüdür.
- Popülasyon büyüklüğünü sınırlayan faktörler, bir türün birey sayısının belirli bir seviyenin üzerine çıkmasını engelleyen veya düşmesine neden olan etkenlerdir.
- Biyotik ve Abiyotik Faktörler:
- Biyotik Faktörler: Bir ekosistemdeki canlı veya bir zamanlar canlı olan bileşenlerdir. Bunlar; bitkiler, hayvanlar, mantarlar, bakteriler gibi canlı organizmalar ve onların etkileşimleridir (örneğin, rekabet, avlanma, hastalıklar).
- Abiyotik Faktörler: Bir ekosistemdeki cansız, fiziksel ve kimyasal bileşenlerdir. Bunlar; sıcaklık, ışık, su, toprak yapısı, pH, rüzgar gibi çevresel koşullardır.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Sıcaklık: Sıcaklık, canlı olmayan bir çevresel faktördür. Dolayısıyla, abiyotik bir faktördür.
- B) Yağış miktarı: Yağış miktarı da canlı olmayan bir çevresel faktördür. Dolayısıyla, abiyotik bir faktördür.
- C) Av-avcı ilişkisi: Bu ilişki, iki canlı organizma (av ve avcı) arasında gerçekleşir. Avcı, avının popülasyonunu sınırlarken, avın miktarı da avcının popülasyonunu etkiler. Bu nedenle, av-avcı ilişkisi biyotik bir faktördür.
- D) Toprak yapısı: Toprak yapısı (kumlu, killi, humuslu olması vb.) canlı olmayan bir çevresel faktördür. Dolayısıyla, abiyotik bir faktördür.
- Sonuç:
- Sıcaklık, yağış miktarı ve toprak yapısı gibi faktörler cansız çevreye ait olduğu için abiyotik faktörlerdir.
- Av-avcı ilişkisi ise canlılar arasındaki bir etkileşim olduğu için biyotik bir faktördür ve popülasyon büyüklüğünü doğrudan etkiler. Örneğin, avcı sayısı artarsa av popülasyonu azalır; av popülasyonu azalırsa avcı popülasyonu da besin kıtlığı nedeniyle azalabilir.
Bu bilgiler ışığında, ekosistemdeki popülasyon büyüklüğünü sınırlayan faktörlerden biyotik olanı av-avcı ilişkisidir.
Cevap C seçeneğidir.
