6. "Hızlı araba yarışı izliyordu." cümlesindeki anlam belirsizliğini gidermek için virgül nereye konmalıdır?
A) Hızlı, araba yarışı izliyordu.
B) Hızlı araba, yarışı izliyordu.
C) Hızlı araba yarışı, izliyordu.
D) Bu cümlede virgül kullanılmaz.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlenin anlam belirsizliğini gidermek için virgülün doğru yerini bulacağız. Öncelikle cümlenin neden belirsiz olduğuna bakalım:
- "Hızlı araba yarışı izliyordu." cümlesi iki farklı şekilde anlaşılabilir:
- 1. Anlam: Bir kişi, hızlı olan bir araba yarışını izliyordu. (Burada "hızlı" kelimesi "araba yarışı"nı niteliyor.)
- 2. Anlam: Hızlı olan bir kişi, araba yarışını izliyordu. (Burada "hızlı" kelimesi, izleyen kişiyi, yani cümlenin öznesini niteliyor.)
İşte bu belirsizliği gidermek için virgül kullanırız. Virgül, özellikle özneyi niteleyen bir sıfatın veya zarfın, kendisinden sonra gelen kelimeyle karışmasını engellemek için kullanılır.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Hızlı, araba yarışı izliyordu.
- Bu seçenekte "Hızlı" kelimesinden sonra virgül konulmuştur. Bu virgül, "Hızlı" kelimesinin cümlenin öznesini (o/o kişi) nitelediğini açıkça belirtir. Yani, "Hızlı olan kişi, araba yarışını izliyordu" anlamını verir. Bu, cümlenin belirsizliğini giderir ve "hızlı" kelimesinin izleyen kişiye ait olduğunu gösterir.
- B) Hızlı araba, yarışı izliyordu.
- Bu seçenekte virgül "Hızlı araba" kelime grubundan sonra konulmuştur. Bu, "Hızlı araba"nın cümlenin öznesi olduğunu ve "yarışı izliyordu" kısmının yüklem olduğunu gösterir. Ancak bir arabanın yarışı izlemesi anlamsızdır. Ayrıca, orijinal cümlenin ana belirsizliğini (hızlı olanın araba yarışı mı yoksa izleyen mi olduğu) gidermez.
- C) Hızlı araba yarışı, izliyordu.
- Bu seçenekte virgül "Hızlı araba yarışı" kelime grubundan sonra konulmuştur. Bu da "Hızlı araba yarışı"nın cümlenin öznesi olduğunu ve "izliyordu" kısmının yüklem olduğunu gösterir. Bir araba yarışının izlemesi anlamsızdır.
- D) Bu cümlede virgül kullanılmaz.
- Cümlede anlam belirsizliği olduğu için virgül kullanılması gereklidir. Bu seçenek yanlıştır.
Bu durumda, "hızlı" kelimesinin izleyen kişiyi nitelediğini ve anlam belirsizliğini giderdiğini gösteren doğru virgül kullanımı A seçeneğindedir.
Cevap A seçeneğidir.
