DNA'nın ikincil yapısı, yani çift sarmal formu, canlıların genetik bilgisini taşıyan temel yapıdır. Bu çift sarmal, çevresel koşullara ve DNA dizisine bağlı olarak farklı yapısal formlarda bulunabilir. Soru, bir tam dönüşünde yaklaşık 10 baz çifti içeren DNA formunu sormaktadır. Bu özelliği adım adım inceleyelim:
-
DNA'nın Çift Sarmal Yapısı: DNA, iki polinükleotit zincirinin birbirine sarmal şekilde dolanmasıyla oluşan bir yapıdır. Bu sarmalın şekli, genişliği, baz çifti sayısı ve dönüş yönü gibi özellikleri, DNA'nın farklı formlarını tanımlar.
-
B-DNA Formu: Canlı hücrelerde fizyolojik koşullar altında (yüksek su aktivitesi ve düşük tuz konsantrasyonu) en yaygın olarak bulunan DNA formu B-DNA'dır. Bu form, James Watson ve Francis Crick tarafından tanımlanan klasik sağ el sarmal yapıdır. B-DNA'nın en belirgin özelliklerinden biri, her bir tam sarmal dönüşünde yaklaşık 10 baz çifti içermesidir. Bir tam dönüşün uzunluğu yaklaşık $34 \text{ Å}$ (angstrom) ve sarmalın çapı yaklaşık $20 \text{ Å}$'dir.
-
A-DNA Formu: A-DNA da sağ el sarmal bir yapıdır ancak B-DNA'dan daha kısa ve daha geniştir. Genellikle dehidre (susuz) koşullarda veya DNA-protein etkileşimlerinde gözlenir. Her tam dönüşünde yaklaşık 11 baz çifti bulunur.
-
Z-DNA Formu: Z-DNA, diğer DNA formlarından farklı olarak sol el sarmal bir yapıdır. Daha uzun ve daha incedir. Her tam dönüşünde yaklaşık 12 baz çifti içerir. Genellikle belirli gen bölgelerinde ve gen ekspresyonunun düzenlenmesinde rol oynadığı düşünülmektedir.
-
C-DNA Formu: C-DNA, B-DNA'ya benzeyen ancak daha az hidrasyonlu ve belirli iyonik koşullarda ortaya çıkan bir formdur. Her tam dönüşünde yaklaşık 9.3 baz çifti içerir. Çok yaygın bir form değildir.
-
Sonuç: Soru metninde belirtilen "bir tam dönüş yaklaşık 10 baz çifti içerir" özelliği, B-DNA formunun karakteristik bir özelliğidir. Bu nedenle doğru seçenek B-DNA'dır.
Cevap B seçeneğidir.
