7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Öyle çok çalıştıki sınavdan yüksek not aldı.
B) Duydum ki sen de bizimle geleceksin.
C) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
D) Benimki de her zaman böyle oluyor.
Sevgili öğrenciler, "ki"nin yazımı Türkçede sıkça karıştırılan konulardan biridir. Ancak birkaç basit kuralı aklımızda tutarak bu hatayı kolayca aşabiliriz. "Ki"nin yazımında üç temel durum vardır: bağlaç olan "ki" (ayrı yazılır), ilgi zamiri olan "-ki" (bitişik yazılır) ve sıfat yapan "-ki" (bitişik yazılır).
- Bağlaç olan "ki": Genellikle iki cümleyi veya cümle değerindeki sözü birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz veya çok az değişir. Ayrı yazılır. (Örnek: Biliyorum ki, duydum ki)
- İlgi zamiri olan "-ki": Bir ismin yerini tutar ve genellikle "-nınki", "-nimki" şeklinde kullanılır. Bitişik yazılır. (Örnek: Benimki, seninki, evin kapısı yerine evinki)
- Sıfat yapan "-ki": Bir isme bağlanarak onu niteleyen bir sıfat türetir. Genellikle yer veya zaman bildirir. Bitişik yazılır. (Örnek: Evdeki, yoldaki, dünkü, yarınki)
Şimdi seçenekleri bu kurallar ışığında inceleyelim:
- A) Öyle çok çalıştıki sınavdan yüksek not aldı.
- Buradaki "ki", "çalıştı" fiilinden sonra gelerek iki cümleyi (Öyle çok çalıştı. Sınavdan yüksek not aldı.) birbirine bağlama görevindedir. Bu bir bağlaçtır ve bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır. Cümleden çıkardığımızda anlam bozulmaz: "Öyle çok çalıştı sınavdan yüksek not aldı." Bu nedenle "çalıştı ki" şeklinde ayrı yazılması gerekirdi. Burada bir yazım yanlışı yapılmıştır.
- B) Duydum ki sen de bizimle geleceksin.
- Buradaki "ki" de bağlaç görevindedir ve ayrı yazılmıştır. "Duydum sen de bizimle geleceksin." dediğimizde anlam bozulmaz. Yazımı doğrudur.
- C) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
- Buradaki "-ki", "ev" ismine eklenerek "hangi hesap?" sorusuna cevap veren "evdeki hesap" şeklinde bir sıfat oluşturmuştur. Sıfat yapan "-ki" bitişik yazılır. Yazımı doğrudur.
- D) Benimki de her zaman böyle oluyor.
- Buradaki "-ki", "benim olan şey" anlamında bir ismin yerini tutan ilgi zamiridir. İlgi zamiri olan "-ki" bitişik yazılır. Yazımı doğrudur.
Gördüğümüz gibi, A seçeneğindeki "ki"nin bağlaç olmasına rağmen bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır. Unutmayın, "ki"nin ayrı mı bitişik mi yazılacağını anlamak için "ki"yi cümleden çıkarmayı deneyebilir veya hangi görevde kullanıldığına bakabilirsiniz. Başarılar dilerim!
Cevap A seçeneğidir.
