Bitkilerde kök, gövde, yaprak ve meyvelerde bulunabilen; hücre çeperi lignin birikmesiyle kalınlaşmış, genellikle ölü hücrelerden oluşan ve mekanik destek sağlayan doku aşağıdakilerden hangisidir?
A) Epidermis
B) Parankima
C) Kollenkima
D) Sklerenkima
Bitkilerde farklı görevleri yerine getiren çeşitli dokular bulunur. Bu dokuların her birinin kendine özgü hücre yapısı ve işlevi vardır. Soru, belirli özelliklere sahip bir dokuyu tanımlamaktadır: hücre çeperi lignin birikmesiyle kalınlaşmış, genellikle ölü hücrelerden oluşan ve mekanik destek sağlayan bir doku.
- A) Epidermis: Epidermis, bitkinin en dış yüzeyini kaplayan koruyucu bir dokudur. Genellikle tek sıralı, canlı hücrelerden oluşur ve bitkiyi dış etkenlerden, su kaybından korur. Hücre çeperleri lignince kalınlaşmış ve mekanik destek sağlayan bir yapıya sahip değildir.
- B) Parankima: Parankima, bitkilerde en yaygın bulunan doku tipidir. Canlı, ince çeperli hücrelerden oluşur ve fotosentez, besin depolama, salgılama gibi birçok temel metabolik faaliyeti gerçekleştirir. Mekanik destek sağlama birincil görevi değildir ve hücre çeperleri lignince kalınlaşmamıştır.
- C) Kollenkima: Kollenkima, özellikle genç ve büyüyen bitki kısımlarına (gövde, yaprak sapları gibi) esnek destek sağlayan bir dokudur. Hücreleri canlıdır ve hücre çeperleri köşelerde veya belirli bölgelerde selüloz ve pektin birikimiyle düzensiz bir şekilde kalınlaşmıştır. Ancak, lignin birikimiyle kalınlaşma ve genellikle ölü hücrelerden oluşma özelliği kollenkimaya ait değildir.
- D) Sklerenkima: Sklerenkima, bitkilere dayanıklılık ve mekanik destek sağlayan bir dokudur. Bu dokunun hücreleri genellikle olgunlaştığında ölür ve hücre çeperleri lignin adı verilen sert bir madde birikimiyle oldukça kalınlaşır. Lignin, hücre çeperine sertlik ve dayanıklılık kazandırır. Sklerenkima, bitkinin kök, gövde, yaprak ve meyve gibi farklı kısımlarında bulunarak bitkinin dik durmasını, ağırlığını taşımasını ve dış etkenlere karşı korunmasını sağlar. Soruda belirtilen tüm özellikler (lignin birikimiyle kalınlaşmış çeperler, genellikle ölü hücreler, mekanik destek sağlama) sklerenkima dokusuna aittir.
Cevap D seçeneğidir.
