Bugünkü sorumuz, bitkilerin çevresel uyaranlara nasıl tepki verdiğini anlamamıza yardımcı olan önemli bir biyolojik olay olan kemotropizma ile ilgili.
Kemotropizma, bitkilerin veya bitki kısımlarının (örneğin polen tüpü) kimyasal bir uyarana doğru veya ondan uzağa doğru büyüme hareketidir. Bu hareketin gerçekleşebilmesi için bitki hücrelerinin öncelikle bu kimyasal uyaranı algılaması gerekir. Peki, bu algılamayı sağlayan yapılar nelerdir?
-
A) Kloroplastlar: Kloroplastlar, bitki hücrelerinde fotosentez olayının gerçekleştiği organellerdir. Yani, ışık enerjisini kullanarak besin üretirler. Kimyasal uyaranları algılama gibi bir görevleri yoktur. Bu nedenle doğru cevap değildir.
-
B) Reseptör proteinler: Reseptör proteinler, hücre zarında veya hücre içinde bulunan ve belirli sinyal moleküllerine (kimyasal uyaranlara) özgül olarak bağlanan proteinlerdir. Bir kimyasal uyaran (ligand) reseptör proteine bağlandığında, hücre içinde bir dizi tepkimeyi tetikleyerek hücrenin bu uyarana karşı bir yanıt oluşturmasını sağlarlar. Kemotropizma olayında da bitki hücreleri, salgılanan kimyasal sinyalleri bu reseptör proteinler aracılığıyla algılar ve buna göre büyüme yönünü belirler. Bu nedenle doğru cevap budur.
-
C) Mitokondriler: Mitokondriler, hücrenin enerji santralleri olarak bilinirler. Hücresel solunum yoluyla ATP (enerji) üretirler. Kimyasal uyaranları algılama görevleri yoktur. Bu nedenle doğru cevap değildir.
-
D) Hücre duvarları: Hücre duvarı, bitki hücrelerini dış etkenlerden koruyan, onlara şekil ve destek veren sert bir dış yapıdır. Kimyasal maddelerin hücreye ulaşmasına izin verir ancak kendisi aktif olarak kimyasal uyaranları algılayan bir yapı değildir. Algılama işlemi, hücre duvarının hemen altında yer alan hücre zarındaki reseptörler aracılığıyla gerçekleşir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Özetle, bitki hücrelerinin kemotropizma olayında kimyasal uyaranları algılamasını sağlayan temel yapılar, bu uyaranlara özgü olarak bağlanabilen reseptör proteinlerdir. Bu proteinler, hücrenin çevresiyle iletişim kurmasını ve gelen sinyallere uygun tepkiler vermesini sağlar.
Cevap B seçeneğidir.
