Bitkilerin büyüme hareketleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Tropizmalar uyaranın yönüne bağlıdırMerhaba sevgili öğrenciler!
Bitkilerin büyüme hareketleri, onların çevrelerine uyum sağlamalarını ve hayatta kalmalarını sağlayan harika mekanizmalardır. Bu soruda, bu hareketlerle ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulacağız. Her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Tropizma, bitkinin bir uyarana (ışık, yer çekimi, su vb.) karşı gösterdiği yönelimli büyüme hareketidir. Örneğin, fototropizma (ışığa yönelme) ışığın geldiği yöne bağlıdır; köklerin yer çekimine doğru büyümesi (pozitif jeotropizma) yer çekimi yönüne bağlıdır. Yani, uyaranın geldiği yön, bitkinin büyüme yönünü belirler.
Bu ifade yanlıştır. Tropizmalar genellikle hücre bölünmesi ve uzaması gibi büyüme süreçlerini içerir ve bu büyüme değişiklikleri kalıcıdır (geri dönüşümsüzdür). Örneğin, bir bitki gövdesi ışığa doğru eğildiğinde, bu eğilme genellikle kalıcıdır ve kendiliğinden düzelmez. Ancak, "tüm" kelimesi burada önemlidir. Bitkinin bir uyarana karşı gösterdiği büyüme yönü, uyaranın yönü değiştiğinde değişebilir. Yani, bitki yeni bir uyarana göre farklı bir yöne doğru büyümeye başlayabilir. Bu durumda, bitkinin genel tropistik tepkisi (büyüme yönü) değişebilir veya "geri dönebilir" (yön değiştirebilir) anlamında bir esneklik gösterir. Dolayısıyla, her zaman ve her koşulda tamamen geri dönüşümsüz olduğunu söylemek doğru olmaz, çünkü bitki çevresel değişikliklere uyum sağlayarak büyüme yönünü değiştirebilir. Bu nedenle, bu ifade yanlış kabul edilir.
Bu ifade doğrudur. Nasti hareketleri, bitkinin bir uyarana (ışık, dokunma, sıcaklık vb.) karşı gösterdiği yönsüz tepkilerdir. Hareketin yönü, uyaranın geldiği yöne değil, bitkinin kendi iç yapısına ve genetik özelliklerine göre belirlenir. Örneğin, küstüm otunun yapraklarının dokunmayla kapanması (tigmonasti) veya çiçeklerin gece açılıp gündüz kapanması (niktinasti) uyaranın yönünden bağımsızdır.
Bu ifade doğrudur. Fototropizma, bitki gövdelerinin ışığa doğru büyümesidir. Bu hareket, bitki hormonu olan oksin tarafından düzenlenir. Işık, oksinin gövdenin gölgeli tarafına doğru hareket etmesine neden olur. Gölgeli tarafta biriken oksin, bu taraftaki hücrelerin daha hızlı uzamasını sağlayarak gövdenin ışığa doğru eğilmesine yol açar.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yanlış olan ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
