Bir deneyde eşit miktarda su bulunan iki beherere sırasıyla 10 gram şeker ve 10 gram tuz eklenip çözülüyor. Oluşan çözeltilerle ilgili:
I. Her ikisi de homojendir
II. Tuzlu su elektrik akımını iletir
III. Şekerli su daha derişiktir
yargılarından hangileri doğrudur?
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız şeker ve tuzun su ile oluşturduğu çözeltilerin özelliklerini inceleyeceğiz. Adım adım her bir yargıyı değerlendirelim:
Şeker (sükroz) ve tuz (sodyum klorür) suya atıldığında, su molekülleri tarafından sarılarak moleküler veya iyonik düzeyde dağılırlar. Bu dağılma sonucunda, çözeltinin her yerinde aynı özellikler gözlenir; yani tek bir faz oluşur. Bu tür karışımlara "homojen karışım" veya "çözelti" denir. Hem şekerli su hem de tuzlu su, bu tanıma uyar ve homojen karışımlardır.
Bu nedenle, Yargı I doğrudur.
Elektrik akımının iletilmesi için çözeltide serbestçe hareket edebilen yüklü taneciklerin (iyonların) bulunması gerekir. Tuz (sodyum klorür, NaCl) iyonik bir bileşiktir. Suya atıldığında, $Na^+$ ve $Cl^-$ iyonlarına ayrışır (iyonlaşır). Bu serbest iyonlar, elektrik akımını taşıyabilirler. Bu yüzden tuzlu su, iyi bir elektrik iletkenidir.
Şeker (C$_{12}$H$_{22}$O$_{11}$) ise moleküler bir bileşiktir. Suya atıldığında iyonlarına ayrışmaz, sadece moleküller halinde çözünür. Bu nedenle şekerli suda serbest iyon bulunmadığı için elektrik akımını iletmez (veya çok zayıf iletir).
Bu nedenle, Yargı II doğrudur.
Derişiklik, bir çözeltideki çözünen madde miktarının çözücü veya çözelti miktarına oranıdır. Soruda her iki behere de eşit miktarda su ve eşit miktarda (10 gram) çözünen madde (şeker veya tuz) eklenmiştir. Bu durumda, her iki çözeltinin de kütlece derişimleri (örneğin, kütlece yüzde derişimleri) aynı olacaktır. Yani, 10 gram şeker / (su + 10 gram şeker) ve 10 gram tuz / (su + 10 gram tuz) oranları birbirine eşittir.
Eğer molar derişiklikten bahsedilseydi durum farklı olurdu çünkü şeker ve tuzun mol kütleleri farklıdır. Ancak genel anlamda "daha derişik" ifadesi, aynı miktarda çözücüye aynı kütlede çözünen eklendiğinde geçerli değildir.
Bu nedenle, Yargı III yanlıştır.
Sonuç olarak, I ve II numaralı yargılar doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.
