Bir hücrede aşağıdaki organellerden hangisi bulunuyorsa, bu hücrenin bitki hücresi olduğu kesin olarak söylenebilir?
A) Mitokondri ve ribozom
B) Kloroplast ve hücre duvarı
C) Çekirdek ve endoplazmik retikulum
D) Golgi cisimciği ve lizozom
Sevgili öğrenciler, bir hücrenin bitki hücresi olup olmadığını kesin olarak belirlemek için o hücreye özgü yapıları bilmemiz gerekir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mitokondri ve ribozom:
- Mitokondri, hücrenin enerji santralidir ve hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur.
- Ribozomlar, protein sentezinden sorumludur ve tüm canlı hücrelerde (prokaryot ve ökaryot) bulunur.
- Bu nedenle, bu organellerin varlığı bir hücrenin bitki hücresi olduğunu kesin olarak göstermez.
- B) Kloroplast ve hücre duvarı:
- Kloroplast: Bitki hücrelerine özgü bir organeldir. Fotosentez yaparak bitkinin kendi besinini üretmesini sağlar. Hayvan hücrelerinde bulunmaz.
- Hücre duvarı: Bitki hücrelerinin dış kısmında bulunan, hücreye şekil veren, destek sağlayan ve koruyan cansız bir yapıdır. Hayvan hücrelerinde hücre duvarı bulunmaz.
- Bu iki yapının bir arada bulunması, o hücrenin kesinlikle bir bitki hücresi olduğunu gösterir.
- C) Çekirdek ve endoplazmik retikulum:
- Çekirdek, ökaryot hücrelerin (bitki, hayvan, mantar, protist) genetik materyalini içeren organelidir.
- Endoplazmik retikulum, protein ve lipid sentezi ile taşınmasında görevli bir organel olup, yine ökaryot hücrelerin çoğunda bulunur.
- Bu organellerin varlığı, hücrenin ökaryot olduğunu gösterir ancak bitki mi yoksa hayvan mı olduğunu kesinleştirmez.
- D) Golgi cisimciği ve lizozom:
- Golgi cisimciği, hücre içi paketleme ve salgılama işlevlerini yürüten bir organeldir ve ökaryot hücrelerin çoğunda bulunur.
- Lizozomlar, hücre içi sindirimden sorumlu organellerdir. Hayvan hücrelerinde yaygın olarak bulunurken, bitki hücrelerinde lizozom benzeri işlevleri genellikle merkezi koful üstlenir veya küçük lizozomlar daha az belirgin olabilir.
- Bu organellerin varlığı da bir hücrenin bitki hücresi olduğunu kesin olarak söylemek için yeterli değildir.
Sonuç olarak, kloroplast ve hücre duvarı, bitki hücrelerini diğer ökaryot hücrelerden (özellikle hayvan hücrelerinden) ayıran temel ve belirleyici yapılardır.
Cevap B seçeneğidir.
