6. sınıf Fen Bilimleri iskelet sistemi maketi yapımı Test 2

Bir fen bilimleri öğretmeni öğrencilerinden iskelet maketi yapmalarını istemiş ve maketin gerçek iskelet sistemindeki işlevleri doğru şekilde temsil etmesini beklemiştir. Aşağıdaki öğrenci açıklamalarından hangisi yanlıştır?

A) "Omurga kemikleri arasına yerleştirdiğim sünger parçaları, disklerin amortisör görevini temsil ediyor."
B) "Kafatası bölümünü tek parça plastikten yaptım çünkü beyin koruması sağlamalı."
C) "Göğüs kafesini hareketli yapmadım çünkü akciğerler sabit bir yapıya sahiptir."
D) "Eklem yerlerinde vida kullandım böylece kemikler birbirine sıkıca bağlandı."

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, bir iskelet maketi yaparken hangi öğrenci açıklamasının, maketin gerçek iskelet sistemindeki işlevleri yanlış temsil ettiğini bulmamız isteniyor. İskelet sisteminin temel görevlerini hatırlayarak seçenekleri tek tek inceleyelim:

• İskelet Sisteminin Temel Görevleri:
  • Vücuda destek olmak ve şekil vermek.
  • İç organları korumak (beyin, akciğerler, kalp gibi).
  • Kaslarla birlikte çalışarak hareketi sağlamak.
  • Kan hücreleri üretmek (kemik iliği).
  • Mineralleri depolamak.
• Şimdi seçenekleri inceleyelim:
  • A) "Omurga kemikleri arasına yerleştirdiğim sünger parçaları, disklerin amortisör görevini temsil ediyor."

    Gerçek iskelet sisteminde omurga kemikleri (omurlar) arasında disk adı verilen yapılar bulunur. Bu diskler, omurgaya esneklik kazandırır ve yürüme, koşma gibi hareketler sırasında oluşan darbeleri emerek (amortisör görevi görerek) beynin ve omuriliğin zarar görmesini engeller. Sünger parçaları bu işlevi modelde doğru bir şekilde temsil eder. Bu açıklama doğrudur.

  • B) "Kafatası bölümünü tek parça plastikten yaptım çünkü beyin koruması sağlamalı."

    Kafatası, beyni dış etkenlerden koruyan çok sert ve sağlam bir yapıdır. Birden fazla kemiğin birleşmesiyle oluşsa da, işlevsel olarak beyni koruyan bütüncül bir kalkan görevi görür. Tek parça plastikten yapmak, bu koruyucu ve sağlam yapıyı modelde iyi bir şekilde temsil eder. Bu açıklama doğrudur.

  • C) "Göğüs kafesini hareketli yapmadım çünkü akciğerler sabit bir yapıya sahiptir."

    Bu açıklama iki açıdan yanlıştır: Birincisi, göğüs kafesi (kaburgalar ve sternum), soluk alıp verme (nefes alma) sırasında genişleyip daralarak akciğerlerin hareket etmesini sağlar. Yani göğüs kafesi hareketli olmak zorundadır. İkincisi, akciğerler "sabit" bir yapıya sahip değildir; esnektirler ve soluk alıp verme sırasında hacimleri değişir. Bu nedenle, makette göğüs kafesini hareketsiz yapmak ve bu gerekçeyi sunmak, iskelet sisteminin solunumdaki işlevini yanlış temsil eder.

  • D) "Eklem yerlerinde vida kullandım böylece kemikler birbirine sıkıca bağlandı."

    İskelet sisteminin en önemli işlevlerinden biri hareketi sağlamaktır. Bu hareket, kemiklerin birbirine bağlandığı eklem yerleri sayesinde gerçekleşir. Diz, dirsek, omuz gibi birçok eklem, kemiklerin belirli yönlerde serbestçe hareket etmesine izin verir. Eğer eklem yerlerinde vida kullanarak kemikleri "sıkıca bağlarsanız", bu eklemler hareket edemez hale gelir. Bir iskelet maketinin eklemlerinden hareket edememesi, iskelet sisteminin en temel işlevi olan "hareket etme" yeteneğini tamamen ortadan kaldırır. Bu, iskeletin işlevini temsil etmede çok büyük ve temel bir hatadır.

• Sonuç:

  C seçeneğindeki açıklama da yanlış bir bilgi içerse de, D seçeneğindeki açıklama iskelet sisteminin en temel ve belirleyici işlevlerinden biri olan "hareket etme" yeteneğini tamamen ortadan kaldırdığı için maketin işlevsel temsilinde çok daha büyük ve kapsamlı bir hata yapar. Bir iskeletin hareket edememesi, onun temel amacına aykırıdır.

Cevap D seçeneğidir.