Tamlayan eki eksikliği Test 2

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlayan eki eksikliğinden doğan bir anlam karışıklığı söz konusudur?

A) Bahçe kapısı kilitliydi.
B) Kitap sayfası yırtılmış.
C) Anne yemeği lezzetli olmuş.
D) Araba motoru arızalanmış.

Bu soruda, cümlelerdeki isim tamlamalarını inceleyerek tamlayan ekinin (ilgi ekinin) eksik olmasından kaynaklanan bir anlam belirsizliği olup olmadığını bulmamız isteniyor. Tamlayan eki, isim tamlamalarında tamlayana gelerek aitlik veya ilgi anlamı katar. Bu ekin eksikliği, cümlenin farklı şekillerde yorumlanmasına yol açabilir.

• A) Bahçe kapısı kilitliydi.

  "Bahçe kapısı" ifadesi, bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Burada "bahçe" kelimesi, kapının ne tür bir kapı olduğunu (bahçeye ait bir kapı veya bahçe için yapılmış bir kapı) belirtir. Belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan (bahçe) ek almaz. Cümlenin anlamı nettir, herhangi bir anlam karışıklığı yoktur.

• B) Kitap sayfası yırtılmış.

  "Kitap sayfası" ifadesi de bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Sayfanın neye ait olduğunu (kitaba ait olduğunu) belirtir. Tamlayan (kitap) ek almaz. Cümlenin anlamı açıktır, bir anlam karışıklığı söz konusu değildir.

• C) Anne yemeği lezzetli olmuş.

  Bu cümlede tamlayan eki eksikliğinden kaynaklanan bir anlam karışıklığı bulunmaktadır. "Anne yemeği" ifadesi iki farklı şekilde yorumlanabilir:

  1. Birinci anlam: "Anne yemeği" bir tür yemeği (örneğin, ev yemeği gibi, anneler tarafından yapılan genel bir yemek türünü) ifade eden belirtisiz isim tamlamasıdır. Bu durumda "anne" kelimesi tamlayan olarak ek almaz. Anlamı: Annelerin genel olarak yaptığı yemek lezzetli olmuş.

  2. İkinci anlam: Cümlede tamlayan eki eksikliği vardır ve aslında "Annenin yemeği lezzetli olmuş" denmek istenmektedir. Bu durumda "anne" kelimesi belirli bir annenin yemeğini ifade eden tamlayan görevindedir ve "-nin" tamlayan ekini alması gerekir. Bu ek eksik olduğu için, yemeğin genel olarak "anne yemeği" mi olduğu, yoksa belirli bir "annenin yemeği" mi olduğu konusunda bir belirsizlik, yani anlam karışıklığı ortaya çıkar.

  Bu iki farklı yorumlama imkanı nedeniyle, tamlayan eki eksikliğinden kaynaklanan bir anlam karışıklığı vardır.

• D) Araba motoru arızalanmış.

  "Araba motoru" ifadesi bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Motorun neye ait olduğunu (arabaya ait olduğunu) belirtir. Tamlayan (araba) ek almaz. Cümlenin anlamı nettir, bir anlam karışıklığı yoktur.

Cevap C seçeneğidir.