pH'ı 1 olan H₂SO₄ çözeltisinin derişimi kaç molardır? (H₂SO₄ tamamen iyonlaşır)
A) 0,1 MBu soruda, pH değeri verilen bir sülfürik asit ($H_2SO_4$) çözeltisinin derişimini bulmamız isteniyor. Sülfürik asidin kuvvetli bir asit olduğunu ve tamamen iyonlaştığını unutmayalım. Hadi adım adım çözelim:
pH, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini gösteren bir ölçektir ve hidrojen iyonu derişimi ile aşağıdaki formülle ilişkilidir:
$pH = -log[H^+]$
Soruda pH değeri 1 olarak verilmiş. Bu değeri formülde yerine koyalım:
$1 = -log[H^+]$
Her iki tarafı da $-1$ ile çarparsak:
$-1 = log[H^+]$
Logaritmanın tanımına göre, $[H^+]$ değerini bulmak için $10$ tabanında üslü ifadeye çeviririz:
$[H^+] = 10^{-1} M$
Yani, çözeltideki hidrojen iyonu derişimi $0,1$ molardır.
Sülfürik asit ($H_2SO_4$) kuvvetli bir asittir ve suda tamamen iyonlaşır. Ayrıca, iki tane hidrojen iyonu ($H^+$) verebilen diprotik bir asittir. İyonlaşma denklemi şu şekildedir:
$H_2SO_4(aq) \rightarrow 2H^+(aq) + SO_4^{2-}(aq)$
Bu denklemden de görüldüğü gibi, her 1 mol $H_2SO_4$ iyonlaştığında, 2 mol $H^+$ iyonu oluşur.
Yukarıdaki iyonlaşma denklemine göre, $H^+$ iyonu derişimi, $H_2SO_4$ derişiminin iki katıdır. Yani:
$[H^+] = 2 \times [H_2SO_4]$
Biz Adım 1'de $[H^+]$ değerini $0,1 M$ olarak bulmuştuk. Bu değeri formülde yerine koyalım:
$0,1 M = 2 \times [H_2SO_4]$
$[H_2SO_4]$ değerini bulmak için her iki tarafı $2$'ye bölelim:
$[H_2SO_4] = \frac{0,1 M}{2}$
$[H_2SO_4] = 0,05 M$
Buna göre, çözeltinin başlangıçtaki sülfürik asit derişimi $0,05$ molardır.
Bu adımları takip ettiğimizde, pH'ı 1 olan $H_2SO_4$ çözeltisinin derişiminin $0,05$ M olduğunu buluruz.
Cevap B seçeneğidir.