9. "Küçük kız, elindeki renkli balonları rüzgâra kaptırınca ağlamaya başladı. Annesi hemen yenisini alıp onu teselli etti."
Bu parçada niteleme sıfatı olan kelimeler hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) küçük - renkli - yeni
B) küçük - renkli - hemen
C) küçük - elindeki - yeni
D) renkli - yeni - teselli
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir metinde geçen "niteleme sıfatlarını" bulmamız isteniyor. Niteleme sıfatları, varlıkların (isimlerin) nasıl olduklarını, yani renklerini, durumlarını, biçimlerini, özelliklerini bildiren sıfatlardır. İsme sorulan "nasıl?" sorusuna cevap verirler.
- Şimdi verilen cümleyi inceleyelim: "Küçük kız, elindeki renkli balonları rüzgâra kaptırınca ağlamaya başladı. Annesi hemen yenisini alıp onu teselli etti."
- Cümledeki isimleri ve bu isimlere sorulan "nasıl?" sorusunun cevaplarını bulalım:
- "kız" kelimesi bir isimdir. "Nasıl kız?" diye sorduğumuzda cevabı "küçük" olur. Demek ki "küçük" kelimesi bir niteleme sıfatıdır.
- "balonları" kelimesi bir isimdir. "Nasıl balonları?" diye sorduğumuzda cevabı "renkli" olur. Demek ki "renkli" kelimesi bir niteleme sıfatıdır.
- Cümlede "yenisini" kelimesi geçiyor. Burada kastedilen "yeni balon"dur. "Yeni" kelimesi, "balon" isminin özelliğini belirtir. "Nasıl balon?" sorusuna "yeni" cevabını veririz. "Yenisini" kelimesi, "yeni" sıfatının adlaşmış hâlidir (adlaşmış sıfat). Ancak, sıfatın kökü olan "yeni" kelimesi bir niteleme sıfatıdır.
- Bulduğumuz niteleme sıfatları: küçük, renkli, yeni.
- Şimdi seçenekleri kontrol edelim:
- A) küçük - renkli - yeni: Yukarıda bulduğumuz tüm kelimeler bu seçenekte yer almaktadır.
- B) küçük - renkli - hemen: "Hemen" kelimesi bir zarftır (fiilin ne zaman yapıldığını belirtir), sıfat değildir.
- C) küçük - elindeki - yeni: "Elindeki" kelimesi bir sıfattır ancak niteleme sıfatı değil, "hangi?" sorusuna cevap veren bir sıfattır (ilgi sıfatı).
- D) renkli - yeni - teselli: "Teselli" kelimesi bir isimdir (teselli etmek bir fiildir, teselli ise isimdir), sıfat değildir.
Bu durumda, doğru seçenek A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
