Abdülaziz'in saltanatı döneminde Osmanlı Devleti'nin dış politikada karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Amerika ile ticaret anlaşmazlığı
B) İngiltere ve Fransa'nın Mısır üzerindeki nüfuz mücadelesi
C) Rusya'nın Balkanlar'daki Panislavist politikaları
D) Çin ile yaşanan sınır anlaşmazlıkları
Sevgili öğrenciler, bu soru, Abdülaziz dönemi Osmanlı dış politikasının temel dinamiklerini anlamamızı gerektiren önemli bir tarih sorusudur. Her seçeneği dikkatlice inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
- A) Amerika ile ticaret anlaşmazlığı: Abdülaziz döneminde (1861-1876), Osmanlı Devleti'nin dış politikasında Amerika ile büyük çaplı bir ticaret anlaşmazlığı öncelikli bir sorun değildi. Osmanlı'nın dış ilişkileri daha çok Avrupa devletleri, özellikle de büyük güçlerle şekilleniyordu.
- B) İngiltere ve Fransa'nın Mısır üzerindeki nüfuz mücadelesi: Mısır, Osmanlı Devleti'ne bağlı özerk bir eyalet olmasına rağmen, 19. yüzyılda İngiltere ve Fransa'nın stratejik ve ekonomik çıkarları nedeniyle önemli bir nüfuz alanıydı. Bu iki devletin Mısır üzerindeki rekabeti Osmanlı için dolaylı bir sorun teşkil etse de, doğrudan Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü tehdit eden birincil bir sorun değildi. Mısır'ın özerkliği zaten belli bir seviyeye ulaşmıştı.
- C) Rusya'nın Balkanlar'daki Panislavist politikaları: Abdülaziz dönemi ve genel olarak 19. yüzyıl Osmanlı tarihi için Rusya'nın Balkanlar'daki Panislavist politikaları, Osmanlı Devleti'nin karşı karşıya kaldığı en büyük ve en yıkıcı dış politika sorunlarından biriydi. Panislavizm, Rusya'nın Balkanlar'daki Slav kökenli Ortodoks halkları (Sırplar, Bulgarlar, Karadağlılar vb.) Osmanlı yönetimine karşı kışkırtarak kendi nüfuz alanını genişletme ve sıcak denizlere inme amacı taşıyan bir ideoloji ve politikaydı. Bu politikalar, Balkanlar'da milliyetçi isyanlara yol açtı, Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü doğrudan tehdit etti ve sonunda 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı gibi büyük çatışmalara neden oldu. Bu savaşın sonuçları, Osmanlı Devleti için ağır toprak kayıpları ve Balkanlar'daki egemenliğinin zayıflaması anlamına geliyordu. Dolayısıyla, bu dönemde Osmanlı'nın en önemli dış politika sorunu buydu.
- D) Çin ile yaşanan sınır anlaşmazlıkları: Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyılda Çin ile herhangi bir ortak sınırı veya önemli bir siyasi/askeri ilişkisi bulunmamaktaydı. Bu nedenle, Çin ile yaşanan sınır anlaşmazlıkları Osmanlı dış politikasının bir parçası olamazdı.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Abdülaziz'in saltanatı döneminde Osmanlı Devleti'nin dış politikada karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan birinin Rusya'nın Balkanlar'daki Panislavist politikaları olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
