6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Öyle hızlı koştu ki hepimiz şaşırdık.
B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
C) Seninki yarın gelecekmiş.
D) Duydumki unutmuşsun gözlerimin rengini.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçede "ki"nin yazımı ile ilgili kuralları hatırlayarak doğru veya yanlış kullanımları bulacağız. "Ki"nin yazımı, cümledeki anlamına ve görevine göre değişir. Üç temel "ki" vardır:
- Bağlaç olan "ki": İki cümleyi veya cümle değerindeki sözcükleri birbirine bağlar. Her zaman ayrı yazılır. (Örnek: "Gördüm ki gelmiş.")
- İlgi zamiri olan "-ki": Bir ismin yerini tutar ve her zaman bitişik yazılır. (Örnek: "Benimki nerede?")
- Sıfat yapan "-ki": Bir ismin önüne gelerek onu yer veya zaman bakımından niteler ve her zaman bitişik yazılır. (Örnek: "Evdeki hesap", "Dünkü olay")
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Öyle hızlı koştu ki hepimiz şaşırdık.
- Buradaki "ki", "koştu" ve "hepimiz şaşırdık" cümlelerini birbirine bağlayan bir bağlaçtır. Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. Bu nedenle yazımı doğrudur. "Koştu ki" ifadesine "-ler" ekleyemediğimiz için (koştukiler anlamsız), bunun bir bağlaç olduğunu anlarız.
- B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
- Buradaki "-ki" eki, "hesap" kelimesini niteleyen bir sıfat türetmiştir (Hangi hesap? Evdeki hesap). Sıfat yapan "-ki" her zaman bitişik yazılır. Bu nedenle yazımı doğrudur. "Evdekiler" diyebildiğimiz için bunun bir ek olduğunu anlarız.
- C) Seninki yarın gelecekmiş.
- Buradaki "-ki" eki, "senin olan şey/kişi" anlamında bir ismin yerini tutan ilgi zamiridir. İlgi zamiri olan "-ki" her zaman bitişik yazılır. Bu nedenle yazımı doğrudur. "Seninkiler" diyebildiğimiz için bunun bir ek olduğunu anlarız.
- D) Duydumki unutmuşsun gözlerimin rengini.
- Buradaki "ki", "Duydum" ve "unutmuşsun gözlerimin rengini" cümlelerini birbirine bağlayan bir bağlaç olmalıdır. Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır. Ancak bu cümlede "ki" bitişik yazılmıştır. Doğru yazımı "Duydum ki" şeklinde olmalıdır. "Duydumkiler" anlamsız olduğu için bunun bir bağlaç olduğunu ve ayrı yazılması gerektiğini anlarız. Bu nedenle bu cümlede "ki"nin yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
