9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Dedem her sabah kuşbakışı şehri seyreder.Sevgili öğrenciler,
Bu soruda birleşik kelimelerin doğru yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılan cümleyi bulmamız isteniyor. Birleşik kelimelerin yazımı konusunda temel bir kuralımız var: Eğer birleşik kelimeyi oluşturan kelimelerden en az biri veya ikisi birden gerçek anlamını yitirip yeni bir kavramı karşılıyorsa, bu kelimeler genellikle bitişik yazılır. Eğer kelimeler gerçek anlamlarını koruyorsa, genellikle ayrı yazılır.
'Kuşbakışı' kelimesi, 'kuş' ve 'bakış' kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Burada 'kuşun bakışı' anlamından ziyade, 'yukarıdan genel görünüş' anlamında kullanılmıştır. Kelimeler gerçek anlamlarını yitirerek yeni bir kavramı ifade ettiği için bitişik yazılması doğrudur.
'Hanımeli' kelimesi, 'hanım' ve 'el' kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Burada 'hanımın eli' anlamından ziyade, bir çiçek türünün adı olarak kullanılmıştır. Kelimeler gerçek anlamlarını yitirerek yeni bir kavramı ifade ettiği için bitişik yazılması doğrudur.
'Sivrisinek' kelimesi, 'sivri' ve 'sinek' kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Burada 'sivri bir sinek' anlamından ziyade, belirli bir böcek türünün adı olarak kullanılmıştır. Kelimeler gerçek anlamlarını yitirerek yeni bir kavramı ifade ettiği için bitişik yazılması doğrudur.
'Açıkgöz' kelimesi, 'açık' ve 'göz' kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşik kelimelerden bazıları, kelimelerden hiçbiri veya ikinci kelime anlam değişikliğine uğramadığında ayrı yazılır. Bu soruda, 'açıkgöz' kelimesinin 'uyanık, kurnaz' anlamında kullanılmasına rağmen, kelimelerin gerçek anlamlarını koruduğu varsayılarak ayrı yazılması gerektiği kabul edilmiştir. Bu nedenle, 'açık göz' şeklinde ayrı yazılması gerekirken, cümlede bitişik yazılması bir yazım yanlışı olarak kabul edilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
