Elif, "Öğrencilerin Okul Hayatındaki Tercihleri" konulu bir araştırma yapmak için arkadaşlarına bazı sorular sormuştur. Elif'in sorduğu sorulardan bazıları şunlardır:
- Okulda en sevdiğin etkinlik nedir?
- Bir haftada kaç saat spor yapıyorsun?
- Hangi tür müzik dinlemeyi tercih edersin?
- Okul numaran kaç?
Elif'in "Okul numaran kaç?" sorusuyla elde ettiği veri türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nicel veri, çünkü bir sayıdır.
B) Kategorik veri, çünkü matematiksel bir anlam taşımaz.
C) Nicel veri, çünkü sıralanabilir.
D) Kategorik veri, çünkü sadece bir etikettir.
Elif'in araştırmasında kullandığı veri türlerini anlamak için öncelikle nicel ve kategorik veri arasındaki farkı hatırlayalım:
- Nicel Veri: Sayılarla ifade edilebilen, ölçülebilir ve üzerinde matematiksel işlemler yapılabilen verilerdir. Örneğin, boy uzunluğu, ağırlık, yaş, sınav notu gibi.
- Kategorik Veri: Sayılarla ifade edilse bile matematiksel bir anlamı olmayan, sadece grupları veya kategorileri temsil eden verilerdir. Örneğin, cinsiyet (kadın/erkek), göz rengi (mavi/kahverengi/yeşil), okul numarası, telefon numarası gibi.
Şimdi de seçenekleri inceleyelim:
- A) Nicel veri, çünkü bir sayıdır. Bu ifade yanıltıcıdır. Her sayısal veri nicel veri olmak zorunda değildir. Sayısal bir veri, eğer bir özelliği ölçmek yerine sadece bir etiketi temsil ediyorsa kategorik olabilir.
- B) Kategorik veri, çünkü matematiksel bir anlam taşımaz. Bu ifade doğrudur. Okul numarası bir öğrenciyi tanımlamak için kullanılır, üzerinde matematiksel bir işlem (toplama, çıkarma, ortalama alma vb.) yapmak anlamlı değildir.
- C) Nicel veri, çünkü sıralanabilir. Sıralanabilirlik, verinin nicel olduğu anlamına gelmez. Kategorik veriler de (örneğin, eğitim seviyesi: ilkokul, ortaokul, lise) sıralanabilir, ancak bu onları nicel yapmaz.
- D) Kategorik veri, çünkü sadece bir etikettir. Bu ifade de doğrudur. Okul numarası, öğrenciyi diğerlerinden ayıran bir etikettir.
Elif'in "Okul numaran kaç?" sorusuyla elde ettiği veri, öğrencileri birbirinden ayıran bir etikettir ve matematiksel bir anlam taşımaz. Bu nedenle kategorik bir veridir.
Cevap B seçeneğidir.
