Sevgili öğrenciler,
Anayasa Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzeninin korunmasında kritik bir role sahip olan yüksek bir yargı organıdır. Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'ya uygunluğunu denetler. Ayrıca siyasi partilerin kapatılması davalarına bakar ve bireysel başvuruları karara bağlar. Bu denli önemli bir kurumun üyelerinin kim tarafından seçildiği bilgisi, anayasal sistemimizi anlamak için temel bir bilgidir.
- Anayasa Mahkemesi, toplam 15 üyeden oluşur. Bu üyelerin seçimi, Anayasamızda açıkça belirtilmiştir.
- Üyelerin büyük çoğunluğunu seçme yetkisi, doğrudan Cumhurbaşkanı'na aittir. Cumhurbaşkanı, 12 üyeyi doğrudan seçer.
- Bu 12 üyenin bir kısmı Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca kendi üyeleri arasından gösterilen adaylar arasından, bir kısmı ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Sayıştay genel kurulu ve baro başkanları tarafından gösterilen adaylar arasından seçilir. Kalan üyeler ise üst düzey idari görevliler ve hukukçular arasından doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
- Geriye kalan 3 üye ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilir. Ancak soru, "üyelerini seçme yetkisi" ifadesiyle genel bir yetkiyi sorduğundan ve üyelerin büyük çoğunluğunu atayan makam Cumhurbaşkanı olduğundan, ana yetki Cumhurbaşkanı'ndadır.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Cumhurbaşkanı: Anayasa Mahkemesi üyelerinin büyük çoğunluğunu seçme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir. Bu, Anayasamızın 146. maddesinde açıkça belirtilmiştir.
- B) TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesi'ne sadece 3 üye seçer. Dolayısıyla, üyelerin genelini seçme yetkisi TBMM'ye ait değildir.
- C) Yargıtay: Yargıtay, kendi üyeleri arasından Anayasa Mahkemesi üyeliği için aday gösterir, ancak seçme yetkisi yoktur. Seçim, Cumhurbaşkanı tarafından yapılır.
- D) Danıştay: Danıştay da Yargıtay gibi, kendi üyeleri arasından aday gösterir, ancak seçme yetkisi yoktur. Seçim, Cumhurbaşkanı tarafından yapılır.
Bu bilgiler ışığında, Anayasa Mahkemesi üyelerinin büyük çoğunluğunu seçme yetkisinin Cumhurbaşkanı'na ait olduğunu görmekteyiz.
Cevap A seçeneğidir.