Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, coğrafya araştırmacılarının bir dağın yüksekliğini doğrudan ölçerek elde ettikleri verilerin hangi kaynak türüne girdiğini anlamamız isteniyor. Gelin, bu kavramları adım adım inceleyelim:
- Kaynak Türleri Nedir? Bilimsel araştırmalarda veya herhangi bir konuda bilgi edinirken kullandığımız materyalleri genellikle iki ana kategoriye ayırırız: Birinci elden (birincil) kaynaklar ve İkinci elden (ikincil) kaynaklar.
- Birinci Elden Kaynak (Primary Source): Bu tür kaynaklar, olayın veya bilginin doğrudan kendisinden, ilk elden elde edilen verilerdir. Yani, olayı yaşayan, gözlemleyen veya doğrudan ölçüm yapan kişi/kurum tarafından üretilen orijinal materyallerdir. Örneğin; günlükler, mektuplar, orijinal araştırma verileri, deney sonuçları, anketler, fotoğraflar, resmi belgeler ve bizim sorumuzdaki gibi doğrudan yapılan ölçümler.
- İkinci Elden Kaynak (Secondary Source): Bu tür kaynaklar ise, birinci elden kaynakları yorumlayan, analiz eden, özetleyen veya değerlendiren materyallerdir. Yani, birincil kaynaklardan elde edilen bilgiler üzerine inşa edilmiş, başkaları tarafından oluşturulmuş bilgilerdir. Örneğin; ders kitapları, ansiklopediler, makaleler (birincil kaynakları yorumlayan), biyografiler.
- Sorudaki Durumu İnceleyelim: Coğrafya araştırmacıları, bir dağın yüksekliğini ölçmek için "lazer telemetre" cihazı kullanıyorlar. Bu, dağın yüksekliğine dair bilgiyi doğrudan, ilk elden, herhangi bir aracı veya yorum olmaksızın elde ettikleri anlamına gelir. Cihazla yapılan bu ölçüm, olayın (dağın yüksekliğinin) bizzat kendisinden alınan orijinal bir veridir.
- Diğer Seçenekler Neden Değil?
- Görsel kaynak: Elde edilen veriler rakamsaldır. Bu veriler daha sonra bir harita veya grafikte görselleştirilebilir, ancak verinin kendisi doğrudan bir görsel değildir.
- Yazılı kaynak: Elde edilen veriler bir yere yazılacaktır, ancak bu verinin "kaynak türünü" belirleyen şey yazılı olması değil, nasıl elde edildiğidir. Birinci elden bir veri de yazılı olabilir.
Bu nedenle, araştırmacıların lazer telemetre ile doğrudan yaptıkları ölçüm sonucunda elde ettikleri rakamsal veriler, bilginin ilk elden ve orijinal hali olduğu için birinci elden kaynak olarak kabul edilir.
Cevap B seçeneğidir.
