Birinci elden kaynak nedir Test 2

Bir öğrenci, coğrafya projesi için yaşadığı bölgedeki akarsuyun debisini kendi yaptığı ölçümlerle belirliyor. Bu çalışma hangi kaynak türüne örnektir?

A) İkinci elden kaynak
B) Yazılı kaynak
C) Birinci elden kaynak
D) Sözlü kaynak

Bu soruyu çözmek için öncelikle "kaynak türleri" kavramını iyi anlamamız gerekiyor. Bir araştırma yaparken kullandığımız bilgilerin nereden geldiği, o bilginin güvenilirliği ve niteliği açısından çok önemlidir.

• Soruyu Anlayalım: Bir öğrenci, coğrafya projesi için kendi yaşadığı bölgedeki akarsuyun debisini (birim zamanda geçen su miktarını) kendi yaptığı ölçümlerle belirliyor. Buradaki anahtar kelime "kendi yaptığı ölçümler"dir. Bu, öğrencinin doğrudan veri topladığı anlamına gelir.
• Kaynak Türlerini Tanıyalım:

  Birinci Elden Kaynak (Primary Source): Olayın yaşandığı döneme ait, doğrudan bilgi veren, olayı yaşayan veya gözlemleyen kişiler tarafından oluşturulmuş orijinal verilerdir. Örneğin, bir günlük, bir mektup, bir fotoğraf, bir deneyin orijinal sonuçları, bir anketin ham verileri veya kendi yaptığınız ölçümler birinci elden kaynaktır. Bu kaynaklar, bilginin ilk elden, ham halini sunar.

  İkinci Elden Kaynak (Secondary Source): Birinci elden kaynakları yorumlayan, analiz eden, özetleyen veya değerlendiren kaynaklardır. Olayın yaşandığı dönemden sonra oluşturulurlar. Örneğin, bir tarih kitabı, bir makale, bir ansiklopedi maddesi, bir biyografi veya başka bir araştırmacının verilerini yorumlayan bir rapor ikinci elden kaynaktır.

  Yazılı Kaynak: Bilginin yazılı olarak sunulduğu her türlü kaynaktır. Birinci elden veya ikinci elden olabilir (örneğin, bir mektup birinci elden yazılı kaynakken, bir ders kitabı ikinci elden yazılı kaynaktır). Bu, bilginin formatıyla ilgilidir, kaynağın orijinalliğiyle değil.

  Sözlü Kaynak: Bilginin konuşarak, anlatılarak aktarıldığı kaynaklardır. Örneğin, bir röportaj, bir anı, bir efsane veya bir şahitlik sözlü kaynak olabilir. Bu da birinci elden veya ikinci elden olabilir.

• Öğrencinin Yaptığı Çalışmayı Değerlendirelim: Öğrenci, akarsuyun debisini belirlemek için kendi ölçümlerini yapıyor. Bu, daha önce var olmayan, öğrencinin doğrudan gözlem ve eylemleri sonucunda ortaya çıkan orijinal verilerdir. Öğrenci, bu verileri başka bir kaynaktan almamış, kendisi üretmiştir. Bu durum, tanımına birebir uyan bir birinci elden kaynak örneğidir.
• Diğer Seçeneklerin Neden Uygun Olmadığını İnceleyelim:

  A) İkinci elden kaynak: Öğrenci başkasının verilerini yorumlamıyor, kendi verisini üretiyor. Bu nedenle ikinci elden kaynak değildir.

  B) Yazılı kaynak: Öğrenci ölçümleri yaparken, bu ölçümler henüz yazılı hale gelmemiş olabilir veya yazılı hale gelse bile, kaynağın türünü belirleyen şey "yazılı olması" değil, "orijinal olması"dır. Yazılı kaynak bir format belirtir, kaynağın birincil mi ikincil mi olduğunu değil.

  D) Sözlü kaynak: Öğrenci fiziksel ölçümler yapıyor, sözlü bir bilgi aktarımı veya dinleme söz konusu değil.

• Sonuç: Kendi yapılan ölçümler, doğrudan gözlem ve deneyimle elde edilen ham veriler olduğu için birinci elden kaynak örneğidir. Öğrenci, bu verileri kullanarak projesini oluşturacaktır.

Cevap C seçeneğidir.