Sevgili öğrenciler, bu soruda bir öğrencinin robot projesiyle elde ettiği başarının psikolojideki hangi kavramla ilişkili olduğunu bulacağız. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İçgüdü: İçgüdü, doğuştan gelen, öğrenilmemiş ve türe özgü davranış kalıplarıdır. Örneğin, bir kuşun yuva yapması veya bir bebeğin emme refleksi içgüdüsel davranışlardır. Bir robot projesi geliştirmek ise öğrenme, planlama ve uygulama gerektiren karmaşık bir süreçtir, içgüdüsel değildir. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Öz-yeterlilik: Öz-yeterlilik, bireyin belirli bir görevi veya durumu başarıyla tamamlayabileceğine dair inancıdır. Yani, "Ben bunu yapabilirim!" düşüncesidir. Öğrenci mBlock kullanarak bir robot projesi geliştirmiş, okul fuarında başarılı olmuş ve takdir görmüştür. Bu başarı ve olumlu geri bildirimler, öğrencinin kendi yeteneklerine olan inancını (öz-yeterliliğini) güçlendirir. Gelecekte benzer projelerde veya zorluklarda daha motive ve kendine güvenli hissetmesini sağlar. Bu durum, tam olarak öz-yeterlilik kavramıyla açıklanır.
- C) Bilişsel çelişki: Bilişsel çelişki, bir kişinin iki veya daha fazla inancı, tutumu ya da değeri arasında bir uyumsuzluk yaşadığında hissettiği rahatsız edici durumdur. Örneğin, sigara içmenin zararlı olduğunu bilip yine de içmeye devam etmek bilişsel çelişki yaratabilir. Sorudaki senaryo, bir başarı ve takdir durumunu anlatmaktadır, herhangi bir inanç veya tutum çelişkisi içermemektedir. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Projektif savunma: Projektif savunma (yansıtma), kişinin kendi kabul edilemez duygu, düşünce veya özelliklerini başkalarına atfetmesi, yani kendi kusurlarını başkalarında görmesidir. Bu bir savunma mekanizmasıdır. Öğrencinin robot projesindeki başarısı ve takdir görmesi durumuyla hiçbir ilgisi yoktur. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Öğrencinin robot projesindeki başarısı ve aldığı takdir, onun kendi yeteneklerine olan inancını pekiştirmiş ve "Ben bu tür işleri başarabilirim" algısını güçlendirmiştir. Bu da doğrudan öz-yeterlilik kavramıyla ilişkilidir.
Cevap B seçeneğidir.
