İki noktadan sonra büyük harfle mi başlanır Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktadan sonra büyük harf kullanımı yanlıştır?

A) Atasözü şöyle der: "Damlaya damlaya göl olur."
B) İki şehir arasında seçim yapmalıyım: İstanbul ya da Ankara.
C) Annemin sözleri hâlâ kulaklarımda: "Hayatta hiçbir şey için geç değildir."
D) Öğretmenimiz konuyu özetledi: "iki noktadan sonra özel isim gelirse büyük harfle başlanır."

Sevgili öğrenciler, bu soruda iki nokta (:) işaretinden sonra büyük harf kullanımının doğru veya yanlış olduğu durumları inceleyeceğiz. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre iki noktadan sonra gelen cümlenin veya ifadenin niteliğine göre büyük veya küçük harf kullanımı değişir. Genel kural olarak, iki noktadan sonra bağımsız bir cümle veya doğrudan bir alıntı geliyorsa büyük harfle başlanır. Eğer iki noktadan sonra örnekler sıralanıyor veya bir açıklama yapılıyor ve bu açıklama bağımsız bir cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlanır (özel isimler hariç). Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Atasözü şöyle der: "Damlaya damlaya göl olur."

  Bu cümlede iki noktadan sonra tırnak içinde verilen ifade, bağımsız bir cümledir ve doğrudan bir alıntıdır. Doğrudan alıntılar ve bağımsız cümleler büyük harfle başlar. Bu nedenle "Damlaya" kelimesinin büyük harfle başlaması doğrudur.

• B) İki şehir arasında seçim yapmalıyım: İstanbul ya da Ankara.

  Burada iki noktadan sonra gelen "İstanbul" kelimesi bir özel isimdir. Özel isimler, cümlenin neresinde olursa olsun her zaman büyük harfle başlar. İki nokta işaretinden sonra gelse bile bu kural geçerlidir. Bu nedenle "İstanbul" kelimesinin büyük harfle başlaması doğrudur.

• C) Annemin sözleri hâlâ kulaklarımda: "Hayatta hiçbir şey için geç değildir."

  Bu cümlede de A seçeneğinde olduğu gibi, iki noktadan sonra tırnak içinde verilen ifade, bağımsız bir cümledir ve doğrudan bir alıntıdır. Doğrudan alıntılar ve bağımsız cümleler büyük harfle başlar. Bu nedenle "Hayatta" kelimesinin büyük harfle başlaması doğrudur.

• D) Öğretmenimiz konuyu özetledi: "iki noktadan sonra özel isim gelirse büyük harfle başlanır."

  Bu cümlede iki noktadan sonra tırnak içinde verilen ifade, bağımsız bir cümledir ve doğrudan bir alıntıdır. Doğrudan alıntılar ve bağımsız cümleler her zaman büyük harfle başlamalıdır. Ancak burada "iki" kelimesi küçük harfle başlamıştır. Bu, dil bilgisi kurallarına aykırıdır. Doğrusu "İki noktadan sonra..." şeklinde büyük harfle başlaması gerekirdi. Bu nedenle büyük harf kullanımı yanlıştır.

Bu bilgiler ışığında, iki noktadan sonra büyük harf kullanımının yanlış olduğu seçenek D'dir.

Cevap D seçeneğidir.