Bir cisme etki eden kuvvet vektörü \( \vec{F} = 3\hat{i} + 4\hat{j} \) N'dir. Bu kuvvetin yaptığı işin maksimum olması için kuvvetin uygulandığı yer değiştirme vektörü hangi yönde olmalıdır?
A) \( \hat{i} \) yönündeMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cisme etki eden kuvvetin yaptığı işin ne zaman maksimum olacağını bulmamız isteniyor. Haydi bu problemi adım adım inceleyelim.
1. İşin Tanımını Hatırlayalım:
Fizikte bir kuvvetin yaptığı iş (enerji değişimi), kuvvet vektörü ile yer değiştirme vektörünün skaler (nokta) çarpımı ile bulunur. Matematiksel olarak bu ifadeyi $W = \vec{F} \cdot \vec{d}$ şeklinde yazarız. Burada $W$ işi, $\vec{F}$ kuvveti ve $\vec{d}$ yer değiştirmeyi temsil eder.
2. Skaler Çarpımın Açılımı:
İki vektörün skaler çarpımı, vektörlerin büyüklükleri ile aralarındaki açının kosinüsünün çarpımına eşittir. Yani, $W = |\vec{F}| |\vec{d}| \cos\theta$ formülüyle de ifade edilebilir. Burada $|\vec{F}|$ kuvvetin büyüklüğü, $|\vec{d}|$ yer değiştirmenin büyüklüğü ve $\theta$ ise kuvvet vektörü ile yer değiştirme vektörü arasındaki açıdır.
3. İşin Maksimum Olma Durumu:
Soruda kuvvetin yaptığı işin maksimum olması isteniyor. $W = |\vec{F}| |\vec{d}| \cos\theta$ formülüne baktığımızda, kuvvetin büyüklüğü ($|\vec{F}|$) ve yer değiştirmenin büyüklüğü ($|\vec{d}|$) belirli değerler olduğunda, işin maksimum olması için $\cos\theta$ değerinin maksimum olması gerekir. Kosinüs fonksiyonunun alabileceği en büyük değer $1$'dir. Bu değer, $\theta = 0^\circ$ olduğunda gerçekleşir.
4. Açı $0^\circ$ Ne Anlama Gelir?:
Kuvvet vektörü ile yer değiştirme vektörü arasındaki açının $0^\circ$ olması, bu iki vektörün aynı yönde olduğu anlamına gelir. Yani, kuvvet hangi yöndeyse, yer değiştirme de o yönde olmalıdır ki yapılan iş maksimum olsun.
5. Kuvvet Vektörünün Yönü:
Soruda bize verilen kuvvet vektörü $\vec{F} = 3\hat{i} + 4\hat{j}$ N'dir. Bu vektör, x ekseninde 3 birim, y ekseninde 4 birimlik bir bileşene sahiptir.
6. Sonuç:
Yukarıdaki adımları birleştirdiğimizde, işin maksimum olması için yer değiştirme vektörünün kuvvet vektörü ile aynı yönde olması gerektiğini bulduk. Dolayısıyla, yer değiştirme vektörü de $3\hat{i} + 4\hat{j}$ yönünde olmalıdır.
Bu durumda, seçeneklere baktığımızda C seçeneği doğru cevabı vermektedir.
Cevap C seçeneğidir.