2. "Geliyorum hemen, biraz sabret lütfen."
Bu cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kurallı ve olumlu bir cümledir
B) Devrik ve olumsuz bir cümledir
C) Devrik ve olumlu bir cümledir
D) Kurallı ve soru cümlesidir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin yapısını (kurallı/devrik) ve anlamını (olumlu/olumsuz/soru) doğru bir şekilde belirlememiz isteniyor. Gelin, adım adım bu cümleyi inceleyelim:
- Cümleyi İnceleyelim: "Geliyorum hemen, biraz sabret lütfen."
Şimdi, cümlenin özelliklerini belirlemek için temel kuralları hatırlayalım ve cümlemize uygulayalım:
- 1. Yüklemin Yerine Göre Cümle Türü (Kurallı mı, Devrik mi?):
- Bir cümlede yüklem (işi, oluşu, durumu bildiren kelime) sonda ise o cümle kurallı (düz) bir cümledir.
- Yüklem sonda değilse (başta veya ortada ise) o cümle devrik bir cümledir.
- Verilen cümlede iki ayrı yargı var: "Geliyorum hemen" ve "biraz sabret lütfen".
- "Geliyorum hemen" yargısında yüklem "Geliyorum" kelimesidir ve cümlenin başında yer almaktadır. Sonda değildir.
- "biraz sabret lütfen" yargısında yüklem "sabret" kelimesidir ve cümlenin ortasında yer almaktadır. Sonda değildir.
- Bu durumda, cümlemizdeki yüklemler sonda olmadığı için bu cümle devrik bir cümledir.
- 2. Anlamına Göre Cümle Türü (Olumlu mu, Olumsuz mu, Soru mu?):
- Bir cümlede eylemin gerçekleştiği veya durumun var olduğu bildiriliyorsa ve olumsuzluk bildiren ek (-ma, -me) veya kelime (yok, değil) kullanılmamışsa, o cümle olumlu bir cümledir.
- Eylemin gerçekleşmediği veya durumun var olmadığı bildiriliyorsa ve olumsuzluk bildiren ek (-ma, -me) veya kelime (yok, değil) kullanılmışsa, o cümle olumsuz bir cümledir.
- Cümle bir soru anlamı taşıyorsa ve genellikle soru eki (-mı, -mi, -mu, -mü) veya soru kelimeleri içeriyorsa, o cümle soru cümlesidir.
- "Geliyorum hemen, biraz sabret lütfen." cümlesinde olumsuzluk bildiren hiçbir ek (-ma, -me) veya kelime (yok, değil) bulunmamaktadır. Ayrıca, bir soru da sorulmamaktadır.
- Bu nedenle, cümlemiz olumlu bir cümledir.
Şimdi bulduğumuz bu özellikleri seçeneklerle karşılaştıralım:
- A) Kurallı ve olumlu bir cümledir (Yanlış, çünkü devrik)
- B) Devrik ve olumsuz bir cümledir (Yanlış, çünkü olumlu)
- C) Devrik ve olumlu bir cümledir (Doğru, hem devrik hem de olumlu)
- D) Kurallı ve soru cümlesidir (Yanlış, çünkü devrik ve soru değil)
Gördüğümüz gibi, cümlemiz hem devrik hem de olumlu özelliklerini taşımaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
