5. "Gördüm onu dün akşam parkta, ağlayarak oturuyordu bankta."
Bu cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Devrik cümlelerden oluşmaktadır
B) Yüklemler sonda değildir
C) Anlamca birbirini tamamlayan cümlelerdir
D) Kurallı cümle özelliği taşımaktadır
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruda, verilen cümlenin yapısını ve özelliklerini doğru bir şekilde analiz etmemiz gerekiyor. Adım adım ilerleyerek doğru cevabı bulalım.
- Cümleyi İnceleyelim: "Gördüm onu dün akşam parkta, ağlayarak oturuyordu bankta." Bu cümle iki temel yargıdan oluşuyor gibi görünüyor: "Gördüm onu dün akşam parkta" ve "ağlayarak oturuyordu bankta".
- Yüklemleri Bulalım:
- Birinci yargının yüklemi: "Gördüm"
- İkinci yargının yüklemi: "oturuyordu"
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Devrik cümlelerden oluşmaktadır:
- "Gördüm onu dün akşam parkta" cümlesinde yüklem ("Gördüm") cümlenin başında yer alıyor. Kurallı bir cümlede yüklem sonda olurdu. Bu nedenle bu bir devrik cümledir.
- "ağlayarak oturuyordu bankta" cümlesinde yüklem ("oturuyordu") cümlenin sonunda değil, ortasında yer alıyor. Bu da bir devrik cümledir.
- Dolayısıyla, bu ifade doğrudur.
- B) Yüklemler sonda değildir:
- Yukarıda da belirttiğimiz gibi, "Gördüm" yüklemi başta, "oturuyordu" yüklemi ise sonda değildir.
- Bu ifade de doğrudur ve aslında A seçeneğini destekler niteliktedir.
- C) Anlamca birbirini tamamlayan cümlelerdir:
- Cümle, bir olayı (birini görmek) ve o kişinin o anki durumunu (ağlayarak bankta oturması) anlatıyor. İki yargı da aynı kişi ve olayla ilgili olup anlam bütünlüğü oluşturmaktadır.
- Bu ifade de doğrudur.
- D) Kurallı cümle özelliği taşımaktadır:
- Kurallı (düz) cümlelerde yüklem her zaman cümlenin sonunda bulunur.
- Ancak bizim cümlemizde "Gördüm" yüklemi başta, "oturuyordu" yüklemi ise sonda değildir.
- Bu nedenle, verilen cümle kurallı cümle özelliği taşımamaktadır. Tam tersine, devrik cümle özelliğindedir.
- Bu ifade yanlıştır.
Bu analizler sonucunda, yanlış olan ifadenin D seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
