Ya hep ya hiç prensibi nedir Test 1

All-or-none yasasına göre, bir nöronun aksiyon potansiyeli oluşturma kapasitesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Eşik değer aşıldığında maksimum tepki oluşur
B) Eşik altı uyaranlar hiç tepki oluşturmaz
C) Aksiyon potansiyelinin genliği değişmez
D) Tepki şiddeti uyaran şiddetine bağlıdır

Sorumuz, sinir sistemimizin temel çalışma prensiplerinden biri olan "All-or-none yasası" ile ilgili. Bu yasa, bir nöronun (sinir hücresi) aksiyon potansiyeli (sinir impulsu) oluşturma şeklini açıklar. Gelin, bu yasayı ve seçenekleri adım adım inceleyelim:

• All-or-none yasası nedir?

  Bu yasa, bir nöronun aksiyon potansiyeli oluşturma mekanizmasını tanımlar. Buna göre, bir nöron, eşik değerine ulaşan bir uyaran aldığında, her zaman aynı büyüklükte ve aynı şiddette (genlikte) bir aksiyon potansiyeli oluşturur. Eşik değerin altındaki uyaranlar ise hiçbir aksiyon potansiyeli oluşturmaz. Yani, ya tam bir tepki verir (hepsi) ya da hiç tepki vermez (hiçbiri). Bu durum, bir ışık anahtarına benzer; ya ışık tamamen yanar ya da hiç yanmaz, yarı yarıya yanma durumu yoktur.

• Şimdi seçenekleri inceleyelim:
• A) Eşik değer aşıldığında maksimum tepki oluşur:

  Bu ifade doğrudur. All-or-none yasasına göre, bir uyaran eşik değerine ulaştığında veya onu aştığında, nöron o an için oluşturabileceği en güçlü ve tam aksiyon potansiyelini üretir. Eşik değerin ne kadar üzerinde olursa olsun, oluşan aksiyon potansiyelinin şiddeti (genliği) artmaz.

• B) Eşik altı uyaranlar hiç tepki oluşturmaz:

  Bu ifade de doğrudur. Eğer bir uyaranın şiddeti, nöronun aksiyon potansiyeli oluşturması için gerekli olan eşik değerin altında kalırsa, nöron hiçbir aksiyon potansiyeli oluşturmaz. Bu, yasanın "hiçbiri" kısmını temsil eder ve nöronun enerji israfını önler.

• C) Aksiyon potansiyelinin genliği değişmez:

  Bu ifade doğrudur. All-or-none yasasının temel prensiplerinden biridir. Bir nöronun ürettiği aksiyon potansiyelinin genliği (yani voltajdaki maksimum değişim miktarı), uyaranın şiddetinden bağımsız olarak sabittir (eşik aşıldıktan sonra). Daha güçlü bir uyaran, aksiyon potansiyelinin genliğini artırmaz; sadece aksiyon potansiyellerinin oluşum sıklığını (frekansını) artırabilir.

• D) Tepki şiddeti uyaran şiddetine bağlıdır:

  Bu ifade yanlıştır. All-or-none yasasına göre, bir kez eşik değer aşıldığında, oluşan aksiyon potansiyelinin şiddeti (genliği), uyaranın şiddetine bağlı değildir. Yani, eşiği zar zor aşan bir uyaran ile eşiği çok fazla aşan bir uyaran, aynı genlikte aksiyon potansiyeli oluşturur. Nöronlar, uyaranın şiddetini aksiyon potansiyellerinin genliğini değiştirerek değil, aksiyon potansiyellerinin oluşum sıklığını (frekansını) artırarak kodlar. Bu nedenle, bu seçenek all-or-none yasasına aykırıdır.

Bu bilgiler ışığında, all-or-none yasasına göre yanlış olan ifade D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.