Levha hareketlerinin nedeni nedir Test 1

Okyanus tabanının genişlemesi, levha tektoniği teorisinin en önemli kanıtlarından biridir. Bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Okyanus ortası sırtlardan magmanın yükselmesiyle yeni okyanusal kabuk oluşur.
B) Okyanus tabanı kayalarının manyetik mineral dizilimleri, Dünya'nın manyetik kutuplarının geçmişte tersindiğini gösterir.
C) Okyanus tabanı, kıtasal kabuğa göre daha yaşlıdır ve daha yoğundur.
D) Oluşan yeni kabuk, okyanus ortası sırtlardan her iki yana doğru hareket eder.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Okyanus tabanının genişlemesi, Dünya'mızın dinamik yapısını anlamamız için çok önemli bir konudur. Levha tektoniği teorisinin temel taşlarından biridir. Şimdi, bu olayla ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.

• A) Okyanus ortası sırtlardan magmanın yükselmesiyle yeni okyanusal kabuk oluşur.

  Bu ifade doğrudur. Okyanus ortası sırtlar, iki tektonik plakanın birbirinden uzaklaştığı, yani ıraksak levha sınırlarıdır. Bu bölgelerde, manto katmanından yükselen magma, okyanus tabanına ulaşır, soğur ve katılaşarak yeni okyanusal kabuk oluşturur. Bu sürece "okyanus tabanı yayılması" denir.

• B) Okyanus tabanı kayalarının manyetik mineral dizilimleri, Dünya'nın manyetik kutuplarının geçmişte tersindiğini gösterir.

  Bu ifade de doğrudur. Okyanus ortası sırtlarda oluşan yeni kabuk, içindeki manyetik mineralleri (örneğin manyetit) o anki Dünya manyetik alanının yönüne göre hizalar. Dünya'nın manyetik kutupları geçmişte birçok kez yer değiştirmiştir (tersinmiştir). Bu tersinmeler, okyanus tabanında sırtlara paralel, simetrik ve şeritli manyetik anomali desenleri oluşturur. Bu desenler, okyanus tabanının genişlediğinin ve manyetik kutup tersinmelerinin önemli bir kanıtıdır.

• C) Okyanus tabanı, kıtasal kabuğa göre daha yaşlıdır ve daha yoğundur.

  Bu ifade yanlıştır. İfade iki bölümden oluşuyor:

  • "Okyanus tabanı, kıtasal kabuğa göre daha yaşlıdır": Bu kısım kesinlikle yanlıştır. Okyanus tabanı sürekli olarak okyanus ortası sırtlarda yenilenir ve dalma-batma bölgelerinde (okyanusal hendekler) yok edilir. Bu nedenle, okyanusal kabuk genellikle 200 milyon yıldan daha gençtir. Buna karşılık, kıtasal kabuk çok daha eski olabilir; bazı bölgelerde milyarlarca yıl öncesine ait kayaçlar bulunur.
  • "ve daha yoğundur": Bu kısım doğrudur. Okyanusal kabuk (bazaltik ve gabroik kayaçlardan oluşur) kıtasal kabuğa (granitik kayaçlardan oluşur) göre daha yoğun bir yapıya sahiptir. Bu yoğunluk farkı, okyanusal kabuğun kıtasal kabuğun altına dalmasının (subdüksiyon) nedenlerinden biridir.
  Ancak, ifadenin ilk kısmı yanlış olduğu için, "ve" bağlacıyla birleştirilen bu ifadenin tamamı yanlış kabul edilir.

• D) Oluşan yeni kabuk, okyanus ortası sırtlardan her iki yana doğru hareket eder.

  Bu ifade doğrudur. Okyanus ortası sırtlarda sürekli olarak yeni kabuk oluşurken, bu yeni kabuk, daha önce oluşmuş olan kabuğu sırtlardan uzaklaştırarak her iki yana doğru iter. Bu hareket, levhaların hareketini ve okyanus tabanının genişlemesini sağlar.

Yukarıdaki analizlere göre, okyanus tabanının kıtasal kabuğa göre daha yaşlı olduğu iddiası yanlış olduğundan, C seçeneğindeki ifade yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.