Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "itikadi mezhep" kavramını iyi anlamamız gerekiyor. İslam düşüncesinde mezhepler genel olarak iki ana kategoriye ayrılır:
- İtikadi Mezhepler (Kelam Mezhepleri): İnanç esasları, Allah'ın sıfatları, kader, peygamberlik, ahiret gibi temel iman konularını ele alan, bu konularda farklı yorumlar ve yaklaşımlar geliştiren ekollerdir. Bu mezhepler, İslam'ın inanç boyutunu inceler.
- Fıkhi Mezhepler (Ameli Mezhepler): İbadetler, muamelat (sosyal ilişkiler), hukuk gibi pratik uygulamalar ve şer'i hükümlerle ilgili konuları ele alan, bu konularda farklı içtihatlar (yorumlar) ve metodolojiler geliştiren ekollerdir. Bu mezhepler, İslam'ın ibadet ve hukuk boyutunu inceler.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Maturidilik: Ebu Mansur el-Maturidi'ye nispet edilen, akıl ve nakli (ayet ve hadis) dengeli bir şekilde kullanarak inanç esaslarını açıklayan büyük bir Sünni itikadi mezheptir. Dolayısıyla itikadi mezhepler arasında yer alır.
- B) Eş'arilik: Ebu'l-Hasan el-Eş'ari'ye nispet edilen, Sünni İslam'ın en yaygın itikadi mezheplerinden biridir. Özellikle Allah'ın sıfatları, kader ve insan fiilleri gibi konularda kendine özgü görüşleri vardır. Bu da bir itikadi mezheptir.
- C) Hanefilik: İmam-ı Azam Ebu Hanife'ye nispet edilen, İslam hukukunun (fıkıh) dört büyük Sünni mezhebinden biridir. İbadetler (namaz, oruç, zekat vb.) ve muamelat (ticaret, evlilik, miras vb.) gibi pratik uygulamalarla ilgili hükümlerin çıkarılmasında kendine özgü bir metodolojiye sahiptir. Hanefilik, bir fıkhi mezheptir, itikadi mezhep değildir.
- D) Selefilik: İslam'ın ilk dönemlerindeki (selef-i salihin) uygulamalarına ve inançlarına dönmeyi savunan bir akımdır. İnanç esasları konusunda kendine özgü bir metodolojisi ve yorumları vardır. Modern dönemde de etkili olan bu akım, temel olarak inanç ve amel bütünlüğünü vurgulasa da, inanç esaslarına yaklaşımı itibarıyla itikadi bir nitelik taşır.
- E) Mutezile: İslam düşüncesinin erken dönemlerinde ortaya çıkmış, akla büyük önem veren, özellikle Allah'ın birliği (tevhid), adalet, va'd ve vaîd (ödül ve ceza), iki konum arası konum (el-menzile beyne'l-menzileteyn) ve iyiliği emredip kötülükten sakındırma gibi beş temel prensibiyle bilinen bir itikadi mezheptir.
Bu durumda, Maturidilik, Eş'arilik, Selefilik ve Mutezile inanç esaslarıyla ilgili mezheplerken, Hanefilik ibadet ve hukukla ilgili bir mezheptir.
Cevap C seçeneğidir.
