🎓 Bursluluk sınavı Test 1 - Ders Notu
Sevgili öğrenciler, Bursluluk sınavı Test 1 genellikle Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler ana konularını kapsar. Bu notlar, testte karşılaşabileceğiniz temel konuları sade ve anlaşılır bir şekilde özetlemek için hazırlandı.
📌 Türkçe: Fiilimsiler (Eylemsiler)
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler gelerek isim, sıfat ya da zarf görevi üstlenen ama fiil özelliklerini tamamen kaybetmemiş kelimelerdir. Cümlede yüklem olamazlar ama fiiller gibi olumsuz yapılabilirler veya nesne alabilirler.
- İsim-fiil (Mastar): Fiile "-ma / -me", "-ış / -iş / -uş / -üş", "-mak / -mek" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi kullanılır.
- Sıfat-fiil (Ortac): Fiile "-an / -en", "-ası / -esi", "-maz / -mez", "-ar / -er", "-dık / -dik / -duk / -dük", "-acak / -ecek", "-mış / -miş / -muş / -müş" ekleri getirilerek yapılır. Bir ismi niteler veya adlaşmış sıfat olarak kullanılır.
- Zarf-fiil (Bağ-fiil / Ulaç): Fiile "-ken", "-alı / -eli", "-madan / -meden", "-ince / -ınca", "-ip / -ıp / -up / -üp", "-arak / -erek", "-dıkça / -dikçe", "-r... -maz" gibi ekler getirilerek yapılır. Cümlede zaman veya durum anlamı katar.
⚠️ Dikkat: İsim-fiil ekleri ile olumsuzluk eki "-ma / -me"yi karıştırmayın. Ayrıca, bazı fiilimsi ekleri zamanla kalıplaşarak bir varlığın veya kavramın adı olabilir (dondurma, çakmak gibi). Bunlara "kalıcı isim" denir ve fiilimsi kabul edilmezler.
➕ Matematik: Üslü Sayılar
Üslü sayılar, bir sayının kendisiyle tekrar tekrar çarpımının kısa yoldan gösterimidir. $a^n$ şeklinde gösterilir ve "a üssü n" diye okunur. Burada 'a' taban, 'n' ise üs (kuvvet)tir.
- $a^n = a \times a \times a \times ... \times a$ (n tane a'nın çarpımı)
- Her sayının 1. kuvveti kendisine eşittir: $a^1 = a$
- Sıfır hariç her sayının 0. kuvveti 1'e eşittir: $a^0 = 1$ ($a \neq 0$)
- Pozitif sayıların tüm kuvvetleri pozitiftir.
- Negatif sayıların çift kuvvetleri pozitif, tek kuvvetleri negatiftir: $(-2)^2 = 4$, $(-2)^3 = -8$.
- Üslü sayılarla çarpma: Tabanlar aynı ise üsler toplanır: $a^m \cdot a^n = a^{m+n}$
- Üslü sayılarla bölme: Tabanlar aynı ise payın üssünden paydanın üssü çıkarılır: $ rac{a^m}{a^n} = a^{m-n}$
- Üssün üssü: Üsler çarpılır: $(a^m)^n = a^{m \cdot n}$
- Negatif üs: Sayıyı ters çevirir: $a^{-n} = rac{1}{a^n}$
💡 İpucu: Negatif tabanlı üslü sayılarda parantez kullanımına çok dikkat edin. $(-2)^4 = 16$ iken, $-2^4 = -16$'dır.
🧪 Fen Bilimleri: Kimyasal Tepkimeler ve Kütlenin Korunumu
Kimyasal tepkimeler, maddelerin atom yapılarını koruyarak yeni maddelere dönüşmesi olayıdır. Bu süreçte atomlar arasındaki bağlar kırılır ve yeni bağlar oluşur.
- Tepkimeye girenler (Reaktifler): Kimyasal tepkimenin başlangıcındaki maddelerdir.
- Tepkimeden çıkanlar (Ürünler): Kimyasal tepkime sonucunda oluşan yeni maddelerdir.
- Kütlenin Korunumu Yasası: Bir kimyasal tepkimede, tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi, tepkime sonucunda oluşan ürünlerin toplam kütlesine eşittir. Yani, tepkime sırasında kütle kaybolmaz veya oluşmaz.
- Atom türü ve sayısı korunur: Tepkimeye giren atomların cinsi ve sayısı, tepkimeden çıkan atomların cinsi ve sayısıyla aynıdır.
- Molekül yapısı değişir: Maddelerin molekül yapıları değişir ve yeni moleküller oluşur.
- Örnek: Metan gazının yanması ($CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O$). Girenlerdeki C, H, O atomları, çıkanlardaki C, H, O atomlarıyla hem tür hem de sayıca aynıdır.
⚠️ Dikkat: Kimyasal tepkimelerde sadece maddelerin kimlikleri değişir, atomlar yok olmaz veya başka atoma dönüşmez. Bu yüzden kütle korunur.
🌍 Sosyal Bilgiler: Milli Mücadele Dönemi
Milli Mücadele Dönemi, Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı İmparatorluğu'nun işgal edilmesiyle başlayan ve Türk milletinin bağımsızlığını kazanarak Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmasıyla sonuçlanan çok önemli bir süreçtir.
- Başlangıcı: Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmasıyla ulusal direnişin fiilen başlaması.
- Önemli Kongreler: Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi, milli birliğin sağlanması ve bağımsızlık hedeflerinin belirlenmesinde kilit rol oynamıştır.
- TBMM'nin Açılması: 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla milli egemenlik ilkesi benimsenmiş ve bağımsızlık mücadelesi tek bir merkezden yönetilmeye başlanmıştır.
- Cepheler: Doğu Cephesi (Kazım Karabekir), Güney Cephesi (Kuvâ-yi Milliye), Batı Cephesi (İnönü Savaşları, Kütahya-Eskişehir, Sakarya Meydan Muharebesi, Büyük Taarruz).
- Lozan Barış Antlaşması: 24 Temmuz 1923'te imzalanan bu antlaşma ile Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alandaki bağımsızlığı ve sınırları tanınmıştır.
💡 İpucu: Milli Mücadele dönemindeki olayları kronolojik sıraya göre öğrenmek ve her olayın temel amacını ve sonucunu bilmek, soruları daha kolay çözmenizi sağlar.
