Benzen türevlerinin adlandırılması Test 1

Benzen halkasına iki metil grubu bağlanmış ve bu gruplar 1,3 pozisyonlarında bulunan bileşiğin adı nedir?

A) o-Ksilen
B) m-Ksilen
C) p-Ksilen
D) Stiren

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soru, benzen halkası üzerindeki ikili sübstitüsyonun adlandırılmasıyla ilgilidir. Organik kimyada, benzen halkasına bağlı grupların konumları, bileşiğin adlandırılmasında kritik bir rol oynar. Şimdi adım adım bu bileşiğin adını bulalım:

• Adım 1: Temel Yapıyı Tanımlama

  Bileşiğimizin temel yapısı bir benzen halkasıdır. Benzen, altı karbonlu, halkasal ve aromatik bir hidrokarbondur.

• Adım 2: Sübstitüentleri Tanımlama

  Benzen halkasına bağlı olan gruplar iki adet metil grubudur ($-\text{CH}_3$). Metil grupları, tek karbonlu alkil gruplarıdır.

• Adım 3: Sübstitüentlerin Konumlarını Belirleme

  Soruda metil gruplarının 1,3 pozisyonlarında bulunduğu belirtilmiştir. Bu, bir metil grubunu 1 numaralı karbona yerleştirdiğimizde, diğer metil grubunun 3 numaralı karbonda olduğu anlamına gelir. Bu numaralandırma, halka üzerindeki karbon atomlarının sıralı olarak sayılmasıyla yapılır.

• Adım 4: Ortak Adlandırma Sistemini Uygulama (Ksilenler)

  Benzen halkasına iki metil grubu bağlandığında oluşan bileşiklere genel olarak "ksilen" adı verilir. Ksilenlerin üç farklı izomeri vardır ve bunlar metil gruplarının konumlarına göre adlandırılır:

  • 1,2-dimetilbenzen: orto-ksilen (veya o-ksilen)
  • 1,3-dimetilbenzen: meta-ksilen (veya m-ksilen)
  • 1,4-dimetilbenzen: para-ksilen (veya p-ksilen)

  Bu "orto-", "meta-" ve "para-" ön ekleri, disübstitüe benzen türevlerinin adlandırılmasında yaygın olarak kullanılan kısaltmalardır.

• Adım 5: Doğru Adı Belirleme

  Soruda verilen 1,3 pozisyonları, yukarıdaki kurala göre "meta-" konumuna karşılık gelir. Dolayısıyla, benzen halkasına 1,3 pozisyonlarında iki metil grubu bağlanmış bileşiğin adı meta-ksilen veya kısaca m-ksilen'dir.

• Adım 6: Seçenekleri Değerlendirme
  • A) o-Ksilen: 1,2-dimetilbenzen'dir.
  • B) m-Ksilen: 1,3-dimetilbenzen'dir. Bu bizim bulduğumuz cevaptır.
  • C) p-Ksilen: 1,4-dimetilbenzen'dir.
  • D) Stiren: Benzen halkasına bir vinil grubu ($-\text{CH}=\text{CH}_2$) bağlanmış bileşiktir, metil grupları içermez.

Bu adımları takip ettiğimizde, doğru cevabın B seçeneği olduğunu görürüz.

Cevap B seçeneğidir.