Bu soruda, hücreler ve çevreleri arasındaki madde alışverişinde suyun özel bir hareket şeklini tanımlayan terimi bulmamız isteniyor. Şimdi adım adım bu süreci ve seçenekleri inceleyelim:
-
Soruyu Anlayalım: Soru, su moleküllerinin yarı geçirgen bir zardan, suyun yoğun olduğu ortamdan az olduğu ortama doğru geçişini soruyor. Burada anahtar kelimeler "su molekülleri", "yarı geçirgen zar" ve "konsantrasyon farkına göre geçiş"tir. Bu üç özellik bir araya geldiğinde, aklımıza gelmesi gereken özel bir terim vardır.
-
A) Difüzyon: Difüzyon, maddelerin (katı, sıvı veya gaz) çok yoğun oldukları ortamdan az yoğun oldukları ortama doğru kendiliğinden yayılmasıdır. Bu, genel bir madde geçiş şeklidir. Ancak difüzyon, her zaman yarı geçirgen zar şartı aramaz ve suyun özel geçişi için daha spesifik bir terim kullanılır.
-
B) Osmoz: Osmoz, su moleküllerinin yarı geçirgen bir zar aracılığıyla, suyun daha yoğun olduğu (yani çözünen madde miktarının daha az olduğu) ortamdan, suyun daha az yoğun olduğu (yani çözünen madde miktarının daha fazla olduğu) ortama doğru geçişidir. Soru metnindeki tüm koşulları (su molekülleri, yarı geçirgen zar, yoğunluk farkına göre geçiş) tam olarak karşılamaktadır. Bu nedenle doğru cevabımız budur. Osmoz, aslında suyun özel bir difüzyon şeklidir.
-
C) Plazmoliz: Plazmoliz, bir hücrenin (özellikle bitki hücrelerinin) kendisinden daha yoğun bir ortama konulduğunda su kaybederek büzülmesi ve hücre zarının hücre duvarından uzaklaşması olayıdır. Bu, osmoz sonucunda ortaya çıkan bir durumdur, osmozun kendisi değildir.
-
D) Deplazmoliz: Deplazmoliz, plazmolize uğramış bir hücrenin, kendisinden daha az yoğun bir ortama konulduğunda su alarak eski haline dönmesi olayıdır. Bu da osmoz sonucunda ortaya çıkan bir durumdur, osmozun kendisi değildir.
-
Sonuç: Yukarıdaki açıklamalar ışığında, su moleküllerinin yarı geçirgen bir zardan yoğun olduğu ortamdan az olduğu ortama doğru geçişini en doğru şekilde tanımlayan terim Osmoz'dur.
Cevap B seçeneğidir.
