Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçedeki isim tamlaması türlerinden biri olan "belirtili isim tamlaması"nı bulmamız isteniyor. İsim tamlamalarını doğru bir şekilde ayırt etmek için öncelikle ne olduklarını hatırlayalım:
- İsim Tamlaması: İki veya daha fazla ismin bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturduğu söz öbekleridir. Bu öbeklerde birinci isme "tamlayan", ikinci isme ise "tamlanan" denir.
- Belirtili İsim Tamlaması: Hem tamlayanın hem de tamlananın ek aldığı tamlamalardır. Tamlayan, ilgi eki (-ın, -in, -un, -ün) alır; tamlanan ise iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü) alır. Bu tamlamalarda tamlayan, tamlananın kime veya neye ait olduğunu açıkça belirtir.
- Belirtisiz İsim Tamlaması: Sadece tamlananın ek aldığı (iyelik eki: -ı, -i, -u, -ü) tamlamalardır. Tamlayan ek almaz. Bu tamlamalarda tamlayan, tamlananın ne tür bir şey olduğunu veya ne işe yaradığını belirtir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) bahçe duvarı
- "bahçe" (tamlayan) ek almamıştır.
- "duvarı" (tamlanan) "-ı" iyelik ekini almıştır.
- Bu bir belirtisiz isim tamlamasıdır. (Ne duvarı? Bahçe duvarı.)
- B) araba lastiği
- "araba" (tamlayan) ek almamıştır.
- "lastiği" (tamlanan) "-i" iyelik ekini almıştır.
- Bu bir belirtisiz isim tamlamasıdır. (Ne lastiği? Araba lastiği.)
- C) öğretmenin kalemi
- "öğretmen-in" (tamlayan) "-in" ilgi ekini almıştır.
- "kalem-i" (tamlanan) "-i" iyelik ekini almıştır.
- Hem tamlayan hem de tamlanan ek aldığı için bu bir belirtili isim tamlamasıdır. (Kimin kalemi? Öğretmenin kalemi.)
- D) okul koridoru
- "okul" (tamlayan) ek almamıştır.
- "koridoru" (tamlanan) "-u" iyelik ekini almıştır.
- Bu bir belirtisiz isim tamlamasıdır. (Ne koridoru? Okul koridoru.)
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, hem tamlayanın hem de tamlananın ek aldığı tek seçeneğin C seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
