Hangi plan döneminde Türkiye'de ağır sanayi yatırımlarına önem verilmiştir?
A) İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
B) Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı
C) Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
D) Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı
Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye'nin erken dönem kalkınma planlarındaki sanayileşme stratejilerini anlamamızı gerektiriyor. Ülkemizin ekonomik bağımsızlığını ve gücünü artırma hedefiyle farklı dönemlerde farklı sektörlere ağırlık verilmiştir. Şimdi bu plan dönemlerini ve özelliklerini adım adım inceleyelim:
- Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1933-1937): Bu plan, Cumhuriyet'in ilk yıllarında, özellikle özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devlet eliyle sanayileşmeyi hedeflemiştir. Daha çok temel tüketim malları üretimine yönelik (tekstil, şeker, cam, kağıt gibi) hafif sanayi yatırımlarına odaklanılmıştır. Amacı, halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak ve ithalat bağımlılığını azaltmaktı.
- İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1938-1942): Bu plan, Birinci Plan'ın başarılarından sonra daha iddialı hedeflerle hazırlanmıştır. Temel amacı, ülkenin savunma sanayii ihtiyaçlarını karşılamak ve daha ileri düzeyde sanayileşmek için ağır sanayi yatırımlarına (demir-çelik, madencilik, kimya, makine gibi) ağırlık vermektir. Bu planın uygulanması II. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla sekteye uğramış olsa da, planın ruhu ve öncelikleri ağır sanayiye yöneliktir.
- Üçüncü ve Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planları: Bu planlar, genellikle 1960'lı yıllardan sonraki dönemlere aittir ve farklı ekonomik koşullar altında hazırlanmıştır. Her ne kadar sanayileşme devam etse de, ağır sanayiye ilk ve en belirgin vurgu İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı döneminde yapılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Türkiye'de ağır sanayi yatırımlarına önem verilen plan dönemi, Birinci Plan'dan sonra daha büyük ve stratejik sanayi kollarını hedefleyen İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'dır.
Cevap A seçeneğidir.
