Bir deniz canlısı olan deniz yıldızı, kolundan kopan bir parçadan tam bir birey oluşturabilmektedir. Bu özellik sayesinde populasyon hızla artabilmektedir.
Bu üreme çeşidi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Sevgili öğrenciler, bu soru deniz yıldızının ilginç bir üreme şeklini ve genel olarak üreme biyolojisiyle ilgili temel kavramları anlamamızı istiyor. Hadi adım adım inceleyelim:
Öncelikle, soruda bahsedilen deniz yıldızının kolundan kopan bir parçadan tam bir birey oluşturabilmesi, eşeysiz üreme türlerinden biri olan rejenerasyon (yenilenme) ile üreme olarak adlandırılır. Bu tür üremede, tek bir ebeveyn organizma yeni bireyler oluşturur.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
A) Yaralanma sonucu doğal olarak gerçekleşebilir: Deniz yıldızları, avcılardan kaçmak veya olumsuz koşullarda hayatta kalmak için kollarını kendiliğinden koparabilirler (ototomi). Kopan kolun, merkezi diskin bir kısmını içermesi durumunda yeni bir birey oluşturması mümkündür. Bu durum doğada sıkça gözlenir ve bir tür yaralanma olarak kabul edilebilir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
B) Genetik çeşitlilik oluşturur: Eşeysiz üremede, yeni bireyler tek bir ebeveynin genetik kopyalarıdır. Yani, ana bireyle genetik olarak tamamen aynıdırlar (klonlardır). Mayoz bölünme ve döllenme gibi genetik çeşitliliği sağlayan mekanizmalar eşeysiz üremede bulunmaz. Bu nedenle, eşeysiz üreme genetik çeşitlilik oluşturmaz. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
C) Mitoz bölünme ile gerçekleşir: Kopan bir parçadan yeni bir bireyin oluşması, hücrelerin çoğalması ve farklılaşmasıyla sağlanır. Bu çoğalma süreci, vücut hücrelerinin bölünmesi olan mitoz bölünme ile gerçekleşir. Mitoz, genetik olarak aynı yeni hücreler üreterek büyüme ve onarımı sağlar. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
D) Vücudun tamamını yenileme yeteneği gerektirir: Deniz yıldızının kopan bir kolundan tam bir birey oluşturabilmesi, o kolun eksik olan tüm vücut parçalarını (merkezi disk, diğer kollar, iç organlar vb.) yeniden yapabilme yeteneğine sahip olması demektir. Bu, yüksek derecede bir yenilenme (rejenerasyon) yeteneğidir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Sonuç olarak, deniz yıldızının bu üreme şeklinde genetik çeşitlilik oluşmadığı için B seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
