Kader ve kaza ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Kader plan, kaza bu planın uygulanmasıdır
B) Kaza kaderden daha önemlidir
C) Kader sadece iyi olayları kapsar
D) Kaza insan iradesi dışındaki her şeydir
E) Kader ve kaza birbirinden bağımsızdır
Sevgili öğrenciler, kader ve kaza kavramları, din eğitiminde temel ve önemli konulardan biridir. Bu soruyu doğru bir şekilde çözebilmek için öncelikle bu iki kavramın anlamlarını net bir şekilde anlamamız gerekiyor. Hadi adım adım inceleyelim:
- Kader Nedir?
Kader, Allah'ın sonsuz ilmiyle, evrende olacak her şeyi, her olayı, her varlığı, zamanını, yerini ve özelliklerini ezelden (başlangıcı olmayan zamandan) bilmesi, takdir etmesi ve bir ölçüye göre düzenlemesidir. Yani kader, Allah'ın her şeyi önceden belirlediği ilahi bir plan, bir programdır. Bir mimarın binayı inşa etmeden önce çizdiği detaylı proje gibi düşünebiliriz.
- Kaza Nedir?
Kaza ise, kaderde belirlenmiş olan şeylerin zamanı geldiğinde Allah tarafından yaratılması ve meydana gelmesidir. Yani kaderdeki planın, programın fiilen gerçekleşmesi, uygulamaya konulmasıdır. Mimarın projesini çizdiği binanın, zamanı gelince inşa edilmesi ve ortaya çıkması gibi.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Kader plan, kaza bu planın uygulanmasıdır
Bu ifade, yukarıda yaptığımız tanımlarla birebir örtüşmektedir. Kader, Allah'ın her şeyi önceden bilip takdir etmesi (plan), kaza ise bu takdirin zamanı gelince gerçekleşmesidir (uygulama). Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- B) Kaza kaderden daha önemlidir
Kader ve kaza, birbirini tamamlayan iki kavramdır. Biri diğerinden daha önemli değildir; ikisi de Allah'ın ilim ve kudretinin farklı yönlerini ifade eder. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- C) Kader sadece iyi olayları kapsar
Kader, Allah'ın ilmi ve takdiri olduğu için, evrendeki iyi veya kötü görünen (insan açısından) her şeyi kapsar. İnsanların başına gelen her şey, Allah'ın genel planı dahilindedir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- D) Kaza insan iradesi dışındaki her şeydir
Kaza, kaderin gerçekleşmesidir. Bu gerçekleşme bazen insan iradesiyle (örneğin ders çalışıp sınavı kazanmak), bazen de insan iradesi dışında (doğal afetler, hastalıklar) olabilir. Dolayısıyla sadece irade dışı olayları kapsamaz. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- E) Kader ve kaza birbirinden bağımsızdır
Kader ve kaza birbiriyle ayrılmaz bir bütündür. Kader plan, kaza ise o planın gerçekleşmesidir. Biri olmadan diğeri düşünülemez. Birbirine bağlı ve tamamlayıcı kavramlardır. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, kader ve kaza kavramlarının en doğru tanımını ve ilişkisini veren seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.
