Aşağıdakilerden hangisi, Anayasa Mahkemesi'nin görevlerinden biri değildir?
A) Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar vermek
B) Siyasi partilerin kapatılmasına karar vermek
C) TBMM üyeliğinin düşmesine karar vermek
D) Anayasa değişikliklerini denetlemek
E) Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek
Sevgili öğrenciler, bu soruda Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) görevlerini doğru bir şekilde bilmemiz gerekiyor. Her seçeneği tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar vermek: Bu, Anayasa Mahkemesi'nin doğrudan bir görevi değildir. Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) verir. Anayasa Mahkemesi'nin görevi, TBMM'nin bu kararına karşı yapılan itirazları inceleyip karara bağlamaktır. Yani, dokunulmazlığın kaldırılmasına *karar veren* organ TBMM'dir, Anayasa Mahkemesi ise bu kararın hukuka uygunluğunu *denetler*. Bu nedenle A seçeneği, Anayasa Mahkemesi'nin görevlerinden biri değildir.
- B) Siyasi partilerin kapatılmasına karar vermek: Bu, Anayasa Mahkemesi'nin önemli görevlerinden biridir. Siyasi partilerin Anayasa'ya aykırı faaliyetleri nedeniyle kapatılması veya devlet yardımından yoksun bırakılması davalarına Anayasa Mahkemesi bakar ve bu konuda kesin kararlar verir (Anayasa m. 69).
- C) TBMM üyeliğinin düşmesine karar vermek: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinin düşmesi (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık vb. nedenlerle) durumunda, Meclis Genel Kurulu'nun bu yöndeki kararına karşı yapılan itirazları Anayasa Mahkemesi inceler ve karara bağlar (Anayasa m. 85). Bu da Anayasa Mahkemesi'nin görevlerindendir.
- D) Anayasa değişikliklerini denetlemek: Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliklerini sadece şekil yönünden denetler. Yani, değişikliklerin teklif ve kabul şartlarına uygun yapılıp yapılmadığını inceler (Anayasa m. 148). Bu da Anayasa Mahkemesi'nin görevlerindendir.
- E) Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek: Bu, Anayasa Mahkemesi'nin temel ve en bilinen görevlerinden biridir. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan kanunların Anayasa'ya uygun olup olmadığını denetler. Bu denetim hem şekil hem de esas yönünden yapılır (Anayasa m. 148).
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına doğrudan karar verme yetkisi TBMM'ye aittir; Anayasa Mahkemesi bu karara yapılan itirazları inceler. Bu nedenle, Anayasa Mahkemesi'nin görevlerinden biri olmayan seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.
