Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Mezopotamya'da yazıyı icat eden ilk medeniyeti bulmamız isteniyor. Mezopotamya, "medeniyetler beşiği" olarak bilinen çok önemli bir coğrafyadır ve insanlık tarihinde birçok ilke ev sahipliği yapmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Mezopotamya'nın Önemi: Mezopotamya, Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan verimli topraklara verilen isimdir. Tarımın geliştiği, ilk şehirlerin kurulduğu ve birçok önemli icadın yapıldığı bir bölgedir. Yazı da bu icatlardan biridir.
- Sümerler ve Yazının İcadı: Sümerler, M.Ö. 4000'li yılların sonlarında Mezopotamya'da ortaya çıkan ve şehir devletleri kuran ilk medeniyetlerden biridir. Ekonomik ve idari kayıt tutma ihtiyacı (tapınaklardaki ürünlerin sayımı, ticaret anlaşmaları vb.) onları bir kayıt sistemine yöneltmiştir. Bu ihtiyaç sonucunda, yaklaşık M.Ö. 3200 civarında, kil tabletler üzerine sivri uçlu kamışlarla çiviye benzeyen işaretler çizerek çivi yazısını (cuneiform) icat etmişlerdir. Bu, bilinen en eski yazı sistemidir.
- A) Asurlular Neden Değil?: Asurlular, Sümerlerden çok daha sonra, M.Ö. 2000'li yılların başlarında ortaya çıkmış ve Mezopotamya'da büyük bir imparatorluk kurmuşlardır. Onlar da çivi yazısını kullanmışlardır ancak bu yazıyı Sümerlerden öğrenmişlerdir.
- B) Babilliler Neden Değil?: Babilliler de Asurlular gibi Sümerlerden sonra Mezopotamya'da önemli bir medeniyet kurmuşlardır (Eski Babil ve Yeni Babil). Onlar da Sümerlerin icat ettiği çivi yazısını kendi dillerine uyarlayarak kullanmışlardır.
- D) Elamlılar Neden Değil?: Elamlılar, Mezopotamya'nın doğusunda, bugünkü İran topraklarında yaşamış komşu bir medeniyettir. Kendi yazı sistemlerini geliştirmiş olsalar da, Mezopotamya'da yazıyı ilk icat eden medeniyet değillerdir ve Sümer yazısından etkilenmişlerdir.
Bu bilgiler ışığında, Mezopotamya'da yazıyı (çivi yazısını) ilk icat eden medeniyetin Sümerler olduğunu açıkça görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
