Dilek (Tasarlama) kipleri nelerdir Test 1

"Pikniğe gidelim." cümlesinde kullanılan kip aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gereklilik kipi
B) Dilek kipi
C) Emir kipi
D) Şart kipi

Sevgili öğrenciler,

Bu soruda, "Pikniğe gidelim." cümlesindeki fiilin hangi kiple çekimlendiğini bulmamız isteniyor. Fiillerin kipleri, bir eylemin nasıl bir niyetle (istek, gereklilik, emir, şart vb.) yapıldığını gösterir.

• Adım 1: Cümledeki fiili belirleyelim.
  Verilen cümle "Pikniğe gidelim." cümlesidir. Bu cümlede eylem bildiren kelime "gidelim" fiilidir.
• Adım 2: "Gidelim" fiilinin yapısını inceleyelim.
  "Gidelim" fiili, "git-" fiil köküne "-e-" ve "-lim" eklerinin gelmesiyle oluşmuştur. Buradaki "-e-" eki ve "-lim" şahıs eki, fiile belirli bir anlam katmaktadır.
• Adım 3: Fiil kiplerini hatırlayalım ve "gidelim" fiilini bu kiplerle karşılaştıralım.

  Fiil kipleri, eylemin ne şekilde gerçekleştiğini veya gerçekleşmesinin istendiğini gösterir. Seçeneklerdeki kipler "Dilek Kipleri" grubundandır:

  A) Gereklilik kipi: Bir eylemin yapılması gerektiğini bildirir. Eki "-meli, -malı"dır. Örneğin: "gitmeliyiz", "yapmalısın".

  B) Dilek (İstek) kipi: Bir eylemin yapılmasını diler, ister veya önerir. Eki "-e, -a"dır. Örneğin: "gideyim", "yapalım".

  C) Emir kipi: Bir eylemin yapılmasını emreder. Özel bir kipi yoktur, doğrudan şahıs ekleriyle çekimlenir. Örneğin: "git", "yapsın".

  D) Şart kipi: Bir eylemin gerçekleşmesini bir şarta bağlar. Eki "-se, -sa"dır. Örneğin: "gitsem", "yapsan".

• Adım 4: "Gidelim" fiilinin hangi kiple çekimlendiğini belirleyelim.
  "Gidelim" fiilindeki "-e-" eki, fiile bir istek, dilek veya öneri anlamı katmaktadır. Bu ek, Dilek (İstek) kipinin ekidir. "Pikniğe gidelim." cümlesi, "Pikniğe gitmeyi öneriyorum/istiyorum." anlamını taşır. Bu nedenle, fiil Dilek (İstek) kipiyle çekimlenmiştir.

Bu açıklamalara göre, "Pikniğe gidelim." cümlesinde kullanılan kip Dilek (İstek) kipidir.

Cevap B seçeneğidir.