"Bu konuyu tekrar edelim." cümlesindeki dilek kipinin soru biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bu konuyu tekrar edelim mi?
B) Bu konuyu tekrar eder miyiz?
C) Bu konuyu tekrar edeyim mi?
D) Bu konuyu tekrar eder misin?
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, verilen bir cümlenin dilek kipindeki soru biçimini bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, verilen cümleyi ve fiilini analiz edelim: "Bu konuyu tekrar edelim."
- Buradaki "edelim" fiili, "etmek" fiilinin "istek kipi" ile çekimlenmiş halidir. İstek kipi eki "-e/-a"dır. "ed-e-lim" şeklinde açabiliriz. "-lim" ise birinci çoğul şahıs ekidir. Yani, "Biz tekrar edelim" anlamını taşır.
- İstek kipi, bir şeyi yapma arzusunu, teklifi veya öneriyi ifade eder. "Edelim" demek, "Tekrar etmeyi öneriyorum/istiyorum" veya "Hadi tekrar edelim" demektir.
- Şimdi bizden bu istek kipinin "soru biçimi" isteniyor. Türkçede soru anlamı katmak için genellikle "mi, mı, mu, mü" soru edatını kullanırız. Bu edat, fiilden sonra gelir ve ayrı yazılır.
- Seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu konuyu tekrar edelim mi?
- Burada "edelim" fiili aynen korunmuş, yani istek kipi ve birinci çoğul şahıs eki değişmemiştir. Sadece sonuna soru edatı "mi?" eklenmiştir. Bu, "Tekrar etmeyi ister miyiz?", "Tekrar edelim mi?" gibi bir soru anlamı taşır ve orijinal cümlenin istek kipindeki soru biçimidir.
- B) Bu konuyu tekrar eder miyiz?
- Buradaki "ederiz" fiili, geniş zaman kipidir ("et-er-iz"). Orijinal cümledeki istek kipi değişmiştir. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- C) Bu konuyu tekrar edeyim mi?
- Buradaki "edeyim" fiili, istek kipindedir ancak birinci tekil şahıs ("ben") için çekimlenmiştir ("et-e-yim"). Orijinal cümledeki şahıs (birinci çoğul - "biz") değiştiği için doğru cevap olamaz.
- D) Bu konuyu tekrar eder misin?
- Buradaki "eder misin?" fiili hem geniş zaman kipindedir hem de ikinci tekil şahıs ("sen") için çekimlenmiştir. Hem kip hem de şahıs değiştiği için doğru cevap olamaz.
- Görüldüğü gibi, orijinal cümlenin kipini ve şahsını koruyarak sadece soru anlamı katan seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.
