Ek fiilin öğrenilen geçmiş zaman eki (-imiş) hangi anlamı ifade eder?
A) Gelecekte olacak bir durumu
B) Geçmişte başkasından duyulan bir durumu
C) Şu anda devam eden bir durumu
D) Geçmişte kişinin kendi yaşadığı bir durumu
Sevgili öğrenciler, ek fiilin öğrenilen geçmiş zaman eki olan "-imiş"in hangi anlamı ifade ettiğini adım adım inceleyelim:
- Ek Fiil Nedir? Ek fiil (imek fiili), isim soylu sözcüklere gelerek onları yüklem yapar veya basit zamanlı fiillere gelerek onları birleşik zamanlı fiil yapar. "-imiş" eki de ek fiilin geçmiş zaman çekimlerinden biridir.
- Öğrenilen Geçmiş Zaman (-imiş) Anlamı: Türkçede fiillerin zaman çekimleri, olayın ne zaman gerçekleştiğini ve bu olayın nasıl öğrenildiğini belirtir. "-imiş" eki, bir olayın geçmişte yaşandığını ancak bu olayı konuşanın kendisinin görmediğini, şahit olmadığını, başkasından duyduğunu, öğrendiğini veya sonradan fark ettiğini ifade eder. Bu yüzden bu zamana "duyulan geçmiş zaman" veya "rivayet geçmiş zaman" da denir.
- Örneklerle Açıklama:
- "Dün hava soğukmuş." (Ben görmedim, başkasından duydum veya dışarı çıkınca fark ettim.)
- "Ali çok çalışkan bir öğrenciymiş." (Onun çalışkan olduğunu başkasından öğrendim.)
- "Annem gençliğinde çok güzel bir kadınmış." (Bunu annemin anlattıklarından veya fotoğraflarından anladım.)
- Gördüğünüz gibi, "-imiş" eki her zaman bir "duyma", "öğrenme" veya "sonradan fark etme" anlamı taşır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Gelecekte olacak bir durumu: Bu, gelecek zaman (gelecek) ekleriyle ifade edilir (örn: -ecek, -acak). "-imiş" bu anlamı taşımaz.
- B) Geçmişte başkasından duyulan bir durumu: Tam da yukarıda açıkladığımız gibi, "-imiş" eki, olayın geçmişte yaşandığını ancak konuşanın bunu başkasından duyduğunu veya sonradan öğrendiğini belirtir. Bu, öğrenilen geçmiş zamanın temel anlamıdır.
- C) Şu anda devam eden bir durumu: Bu, şimdiki zaman (-yor) ekleriyle ifade edilir. "-imiş" bu anlamı taşımaz.
- D) Geçmişte kişinin kendi yaşadığı bir durumu: Bu, görülen geçmiş zaman (-dı, -di, -du, -dü) ekleriyle ifade edilir. Kişinin bizzat şahit olduğu veya yaşadığı olayları anlatır. "-imiş" bu anlamı taşımaz.
Cevap B seçeneğidir.
