Sevgili öğrenciler, yazının icadı, insanlık tarihindeki en büyük dönüm noktalarından biridir. Bilginin kalıcı hale gelmesini, nesilden nesile aktarılmasını ve medeniyetlerin gelişmesini sağlamıştır. Şimdi bu önemli icadı kimin gerçekleştirdiğine bakalım:
- A) Sümerler: Mezopotamya'da yaşamış olan Sümerler, M.Ö. 3500'lü yılların sonlarına doğru "çivi yazısı" (cuneiform) adı verilen ilk yazı sistemini geliştirmişlerdir. Başlangıçta piktogramlar (resim yazısı) şeklinde olan bu yazı, zamanla sembollere dönüşerek daha soyut ve karmaşık bir hal almıştır. Bu yazı sistemi, kil tabletler üzerine kamış kalemlerle yazılırdı ve kayıt tutma, ticaret ve yönetim gibi ihtiyaçlardan doğmuştur. Bu nedenle, yazıyı ilk kullanan uygarlık Sümerlerdir.
- B) Mısırlılar: Mısırlılar da yaklaşık M.Ö. 3200'lü yıllarda kendi özgün yazı sistemleri olan hiyeroglifleri geliştirmişlerdir. Ancak Sümer çivi yazısından biraz daha sonra ortaya çıkmıştır. Hiyeroglifler, kutsal metinlerde, anıtlarda ve papirüslerde kullanılmıştır.
- C) Hititler: Anadolu'da yaşamış olan Hititler, M.Ö. 17. yüzyıldan itibaren Mezopotamya'dan aldıkları çivi yazısını kendi dillerine uyarlayarak kullanmışlardır. Ayrıca kendi özgün hiyeroglif yazılarını da geliştirmişlerdir. Ancak yazıyı ilk icat eden uygarlık değillerdir.
- D) Fenikeliler: Fenikeliler, M.Ö. 1200'lü yıllardan itibaren günümüz alfabelerinin temelini oluşturan ilk ses temelli alfabeyi geliştirmişlerdir. Bu alfabe, her ses için bir sembol kullanmasıyla devrim niteliğindeydi ve öğrenmesi çok daha kolaydı. Ancak bu, yazının icadından çok sonraki bir gelişmedir.
- E) Romalılar: Romalılar, M.Ö. 7. yüzyıldan itibaren Yunan alfabesinden ve Etrüsk yazısından etkilenerek kendi Latin alfabelerini geliştirmişlerdir. Günümüzde kullandığımız birçok alfabenin kökeni Latin alfabesidir. Ancak Romalılar, yazıyı icat eden değil, var olan sistemleri geliştiren ve yayan bir uygarlıktır.
Gördüğümüz gibi, yazının temellerini atan ve insanlığa bu büyük mirası bırakan uygarlık Sümerlerdir.
Cevap A seçeneğidir.
