Açıklık ilkesine uygun davranan bir araştırmacı ne yapar?
A) Veri ve yöntemlerini paylaşır
B) Bulgularını gizli tutar
C) Sadece olumlu sonuçları yayınlar
D) Diğer araştırmacılarla işbirliğinden kaçınır
Sevgili öğrenciler, bu soru bir araştırmacının açıklık ilkesine uygun davranmasının ne anlama geldiğini anlamamızı istiyor. Araştırmada açıklık ilkesi, yapılan çalışmanın şeffaf, anlaşılır ve başkaları tarafından incelenebilir olmasını sağlamak demektir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Veri ve yöntemlerini paylaşır: Bir araştırmacı veri ve yöntemlerini paylaştığında, çalışmasının nasıl yapıldığını, hangi bilgileri kullandığını ve sonuçlara nasıl ulaştığını herkesin görmesini sağlar. Bu, diğer araştırmacıların aynı çalışmayı tekrarlayabilmesine (tekrarlanabilirlik) veya sonuçları doğrulayabilmesine olanak tanır. Bu durum, araştırmanın güvenilirliğini ve şeffaflığını artırır. İşte bu, açıklık ilkesinin temel bir gereğidir.
- B) Bulgularını gizli tutar: Bulguları gizli tutmak, araştırmanın amacına aykırıdır. Bilim, bilginin paylaşılması ve yayılması üzerine kuruludur. Bulguların gizlenmesi, açıklık ilkesine tamamen ters düşer ve bilimin ilerlemesini engeller.
- C) Sadece olumlu sonuçları yayınlar: Bir araştırmacının sadece kendi hipotezini destekleyen olumlu sonuçları yayınlaması, "yayın yanlılığı" olarak bilinen ciddi bir etik sorundur. Bu durum, araştırmanın tam ve doğru resmini yansıtmaz, yanıltıcı olabilir ve bilimin güvenilirliğine zarar verir. Açıklık ilkesi, tüm sonuçların (olumlu veya olumsuz) şeffaf bir şekilde paylaşılmasını gerektirir.
- D) Diğer araştırmacılarla işbirliğinden kaçınır: İşbirliğinden kaçınmak, araştırmanın kalitesini veya açıklığını doğrudan etkileyen bir durum olmasa da, modern bilimin işleyişine aykırıdır. Bilim genellikle işbirliğiyle ilerler ve farklı bakış açılarının bir araya gelmesiyle zenginleşir. Ancak açıklık ilkesi doğrudan veri ve yöntemlerin şeffaflığıyla ilgilidir. İşbirliğinden kaçınmak, açıklık ilkesinin doğrudan ihlali olmaktan ziyade, bilimin genel ilerlemesini yavaşlatabilir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, bir araştırmacının açıklık ilkesine uygun davranması demek, çalışmasının temel bileşenleri olan veri ve yöntemlerini şeffaf bir şekilde paylaşması demektir. Bu, bilimin temel değerlerinden olan şeffaflık, tekrarlanabilirlik ve güvenilirliğin sağlanması için hayati öneme sahiptir.
Cevap A seçeneğidir.
