Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'zarf' kullanılmıştır?
A) Hızlı koşan atlar yarışı kazandı.
B) O, her zaman düzenli çalışır.
C) Güzel bir resim çizdi.
D) Büyük evler pahalıdır.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki kelimelerin görevlerini inceleyerek "zarf" kullanılan cümleyi bulacağız. Öncelikle zarfın ne olduğunu hatırlayalım:
- Zarf (Belirteç): Fiilleri, sıfatları veya kendi türünden kelimeleri (zarfları) niteleyen veya belirten kelimelerdir. Fiile sorulan "Nasıl?", "Ne zaman?", "Nereye?", "Ne kadar?", "Niçin?" gibi sorulara cevap verirler.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hızlı koşan atlar yarışı kazandı.
- Bu cümlede "kazandı" fiildir.
- "Atlar" isimdir. "Koşan" kelimesi, "at" ismini niteleyen bir sıfat-fiildir (nasıl atlar? koşan atlar).
- "Hızlı" kelimesi ise "koşan" sıfat-fiilini nitelemektedir (nasıl koşan? hızlı koşan). "Hızlı" kelimesi, "koşma" eyleminin nasıl yapıldığını belirttiği için bir zarf olarak kabul edilebilir. Ancak, zarfların en yaygın ve belirgin kullanım alanı fiilleri doğrudan nitelemektir. Bu seçenekte fiili (kazandı) doğrudan niteleyen bir zarf bulunmamaktadır.
- B) O, her zaman düzenli çalışır.
- Bu cümlede "çalışır" fiildir.
- "Nasıl çalışır?" diye sorduğumuzda "düzenli" cevabını alırız. "Düzenli" kelimesi, "çalışma" eyleminin nasıl yapıldığını belirttiği için bir durum zarfıdır.
- "Ne zaman çalışır?" diye sorduğumuzda "her zaman" cevabını alırız. "Her zaman" kelime grubu, "çalışma" eyleminin ne zaman yapıldığını belirttiği için bir zaman zarfıdır.
- Bu cümlede fiili doğrudan niteleyen iki adet zarf bulunmaktadır.
- C) Güzel bir resim çizdi.
- Bu cümlede "çizdi" fiildir.
- "Resim" isimdir.
- "Nasıl bir resim?" diye sorduğumuzda "güzel" cevabını alırız. "Güzel" kelimesi, "resim" ismini nitelediği için bir sıfattır. Bu cümlede zarf kullanılmamıştır.
- D) Büyük evler pahalıdır.
- Bu cümlede "evler" isimdir.
- "Nasıl evler?" diye sorduğumuzda "büyük" cevabını alırız. "Büyük" kelimesi, "evler" ismini nitelediği için bir sıfattır.
- "Pahalıdır" kelimesi ise cümlenin yüklemidir ve "pahalı" kelimesi de bir sıfattır. Bu cümlede zarf kullanılmamıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, fiili doğrudan niteleyen zarfların en belirgin şekilde kullanıldığı seçeneğin B olduğu görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
