Ünsüz benzeşmesi kuralına göre, 'p, ç, t, k' harflerinden biriyle biten bir kelimeye hangi eklerden biri gelirse sertleşme olur?
Sevgili öğrenciler, ünsüz benzeşmesi (ünsüz sertleşmesi) kuralını adım adım inceleyelim ve sorumuzu çözelim.
Türkçede bir kelime sert ünsüzlerden biriyle (f, s, t, k, ç, ş, h, p - aklımızda "fıstıkçı şahap" olarak tutabiliriz) biterse ve bu kelimeye yumuşak ünsüzlerden biriyle (c, d, g) başlayan bir ek gelirse, ekin başındaki yumuşak ünsüz sertleşerek değişir.
Bu kural, dilimizde ses uyumunu ve söyleyiş kolaylığını sağlar.
Soru, 'p, ç, t, k' harflerinden biriyle biten bir kelimeye hangi eklerin gelmesi durumunda sertleşme olacağını soruyor. Gördüğümüz gibi 'p, ç, t, k' harfleri "fıstıkçı şahap" kuralındaki sert ünsüzlerdir.
Bu ekler, bulunma hal ekleridir ve 'd' yumuşak ünsüzü ile başlarlar. Eğer 'p, ç, t, k' ile biten bir kelimeye gelirlerse, 'd' harfi sertleşerek 't' olur.
Yani, bu ekler sertleşmeye neden olur.
Bu ekler, meslek veya ilgi bildiren yapım ekleridir ve 'c' yumuşak ünsüzü ile başlarlar. Eğer 'p, ç, t, k' ile biten bir kelimeye gelirlerse, 'c' harfi sertleşerek 'ç' olur.
Yani, bu ekler de sertleşmeye neden olur.
Bu ekler, ayrılma hal ekleridir ve 'd' yumuşak ünsüzü ile başlarlar. Eğer 'p, ç, t, k' ile biten bir kelimeye gelirlerse, 'd' harfi sertleşerek 't' olur.
Yani, bu ekler de sertleşmeye neden olur.
Gördüğümüz gibi, A, B ve C seçeneklerindeki tüm ekler, 'p, ç, t, k' gibi sert ünsüzlerle biten kelimelere geldiğinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralını uygular ve ekin başındaki yumuşak ünsüzü sertleştirir.
Cevap D seçeneğidir.
