Aşağıdakilerden hangisi yüceltme mekanizmasına örnek olabilir?
A) Kızgınlık duygusunu resim yaparak ifade etmek
B) Üzüntüyü yemek yiyerek bastırmak
C) Korkuyu görmezden gelmek
D) Sevinci abartılı şekilde göstermek
Sevgili öğrenciler, bu soruda psikolojideki önemli savunma mekanizmalarından biri olan "yüceltme" kavramını anlamamız isteniyor. Savunma mekanizmaları, ego'nun kaygı ve çatışmalarla başa çıkmak için kullandığı bilinçdışı stratejilerdir.
Yüceltme (Süblimasyon), olgun bir savunma mekanizmasıdır. Bireyin kabul edilemez dürtülerini (örneğin saldırganlık, cinsel dürtüler) veya duygularını (örneğin öfke, hayal kırıklığı) toplum tarafından kabul edilebilir, hatta takdir edilen ve üretken faaliyetlere dönüştürmesidir. Yani, olumsuz bir enerjiyi yapıcı bir şeye kanalize etmektir. Örneğin, saldırgan dürtüleri olan bir kişinin boksör olması veya cerrah olması, cinsel enerjisini sanatsal yaratıcılığa dönüştürmesi yüceltmeye örnektir.
- A) Kızgınlık duygusunu resim yaparak ifade etmek: Bu seçenek, kızgınlık gibi potansiyel olarak yıkıcı bir duygunun, resim yapmak gibi sanatsal ve yaratıcı bir etkinliğe dönüştürülmesidir. Birey, öfkesini doğrudan dışa vurmak yerine, bu enerjiyi toplumsal olarak kabul edilebilir ve hatta değerli bir ürün ortaya koymak için kullanır. Bu, yüceltme mekanizmasının tam bir örneğidir.
- B) Üzüntüyü yemek yiyerek bastırmak: Bu durum, üzüntü duygusuyla başa çıkmak için yemeği bir kaçış veya rahatlama yolu olarak kullanmaktır. Bu daha çok "bastırma" veya "telafi" gibi başka savunma mekanizmalarına işaret eder. Duygu dönüştürülüp yapıcı bir şeye kanalize edilmez, aksine geçici olarak bastırılmaya çalışılır.
- C) Korkuyu görmezden gelmek: Korku gibi bir duyguyu "görmezden gelmek", "inkar" veya "bastırma" savunma mekanizmalarına örnektir. Burada da duygu dönüştürülmez, sadece varlığı kabul edilmez veya bilinçdışına itilir.
- D) Sevinci abartılı şekilde göstermek: Bu durum, bir duygunun (sevinç) aşırı bir şekilde ifade edilmesidir. Bu, yüceltme değildir. Eğer bu abartılı sevinç, aslında hissedilen başka bir olumsuz duygunun (örneğin üzüntü veya kaygı) üzerini örtmek için yapılıyorsa, bu "tepki oluşumu" olabilir. Ancak doğrudan bir dürtünün yapıcı bir faaliyete dönüştürülmesi söz konusu değildir.
Bu açıklamalar ışığında, kızgınlık gibi bir duygunun enerjisini resim yaparak sanatsal bir ifadeye dönüştürmek, yüceltmenin en net örneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
