Sevgili öğrenciler, bu soruda yükseltgenme (oksidasyon) kavramını anlamamız ve verilen tepkimelerden hangisinin bu tanıma uyduğunu bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim:
- Yükseltgenme (Oksidasyon) Nedir? Yükseltgenme, bir atomun, iyonun veya molekülün elektron kaybetmesi olayıdır. Elektron kaybeden türün yükseltgenme basamağı (oksidasyon sayısı) artar. Bunu hatırlamak için "ELEKTRON KAYBI YÜKSELTGENMEDİR" (EKY) veya İngilizce kısaltmasıyla "LEO" (Loss of Electrons is Oxidation) akılda tutulabilir.
- İndirgenme (Redüksiyon) Nedir? İndirgenme, bir atomun, iyonun veya molekülün elektron alması olayıdır. Elektron alan türün yükseltgenme basamağı azalır. Bunu hatırlamak için "ELEKTRON ALIMI İNDİRGENMEDİR" (EAİ) veya İngilizce kısaltmasıyla "GER" (Gain of Electrons is Reduction) akılda tutulabilir.
- Şimdi, verilen seçenekleri bu bilgiler ışığında tek tek inceleyelim:
- A) $Cl_2 + 2e^- \rightarrow 2Cl^-$ Bu tepkimede $Cl_2$ molekülü 2 elektron alarak $2Cl^-$ iyonlarına dönüşmüştür. Elektron alımı olduğu için bu bir indirgenme tepkimesidir. ($Cl_2$'nin yükseltgenme basamağı $0$'dan $Cl^-$'nin yükseltgenme basamağı $-1$'e düşmüştür.)
- B) $Na \rightarrow Na^+ + e^-$ Bu tepkimede $Na$ atomu 1 elektron kaybederek $Na^+$ iyonuna dönüşmüştür. Elektron kaybı olduğu için bu bir yükseltgenme tepkimesidir. ($Na$'nın yükseltgenme basamağı $0$'dan $Na^+$'nın yükseltgenme basamağı $+1$'e yükselmiştir.)
- C) $Fe^{3+} + e^- \rightarrow Fe^{2+}$ Bu tepkimede $Fe^{3+}$ iyonu 1 elektron alarak $Fe^{2+}$ iyonuna dönüşmüştür. Elektron alımı olduğu için bu bir indirgenme tepkimesidir. ($Fe^{3+}$'ün yükseltgenme basamağı $+3$'ten $Fe^{2+}$'ün yükseltgenme basamağı $+2$'ye düşmüştür.)
- D) $O_2 + 4e^- \rightarrow 2O^{2-}$ Bu tepkimede $O_2$ molekülü 4 elektron alarak $2O^{2-}$ iyonlarına dönüşmüştür. Elektron alımı olduğu için bu bir indirgenme tepkimesidir. ($O_2$'nin yükseltgenme basamağı $0$'dan $O^{2-}$'nin yükseltgenme basamağı $-2$'ye düşmüştür.)
Yukarıdaki analizlere göre, sadece B seçeneğindeki tepkime elektron kaybı (yükseltgenme basamağının artışı) içermektedir.
Cevap B seçeneğidir.
