Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle "toplumsal kontrol" ve "yaptırım" kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor. Toplumsal kontrol, toplumun düzenini ve uyumunu sağlamak amacıyla bireylerin davranışlarını belirli kurallara ve normlara uygun hale getirme sürecidir. Bu kontrol mekanizması, davranışları yönlendirmek için "yaptırımlar" kullanır.
- Yaptırım Nedir? Yaptırım, bir davranışın ardından gelen tepkidir. Bu tepki, olumlu (pozitif) veya olumsuz (negatif) olabilir.
- Pozitif Yaptırımlar: İstenilen, toplumsal normlara uygun davranışları pekiştirmek ve teşvik etmek için kullanılır. Ödüllendirme, takdir etme, övgü gibi durumlar pozitif yaptırımlara örnektir.
- Negatif Yaptırımlar: İstenmeyen, toplumsal normlara aykırı davranışları caydırmak ve engellemek için kullanılır. Cezalandırma, kınama, dışlama gibi durumlar negatif yaptırımlara örnektir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Takdir edilme: Bir kişinin iyi bir davranış sergilediğinde övgü alması, beğenilmesi anlamına gelir. Bu, istenen davranışı pekiştiren, olumlu bir tepkidir. Dolayısıyla pozitif bir yaptırımdır.
- B) Ödül alma: Bir kurala uyulduğunda veya başarılı bir davranış sergilendiğinde maddi ya da manevi bir karşılık alınmasıdır. Bu da istenen davranışı teşvik eden, olumlu bir tepkidir. Dolayısıyla pozitif bir yaptırımdır.
- C) Cezalandırılma: Toplumsal kurallara veya yasalara aykırı bir davranış sergilendiğinde uygulanan yaptırımdır. Bu, istenmeyen davranışı engellemeyi amaçlayan, olumsuz bir tepkidir. Dolayısıyla negatif bir yaptırımdır.
- D) Teşvik edilme: Bir kişinin belirli bir davranışı yapması için cesaretlendirilmesi, desteklenmesidir. Bu genellikle olumlu bir yaklaşımla, istenen davranışı yönlendirmek için yapılır. Doğrudan bir ceza değil, bir motivasyon aracıdır ve pozitif yaptırımlara daha yakındır.
Bu açıklamalar ışığında, toplumsal kontrolün negatif yaptırımları arasında istenmeyen davranışları caydırmayı amaçlayan "cezalandırılma" bulunur.
Cevap C seçeneğidir.
