Fiilimsiler TYT Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem isim-fiil hem de sıfat-fiil birlikte kullanılmıştır?

A) Okumak, gelişmenin en önemli yoludur.
B) Gelen mektupları dikkatle okuyordu.
C) Yazı yazmayı öğrenen çocuk seviniyordu.
D) Koşarak gelen çocuk, düşen topu yakaladı.
E) Biten işleri kontrol etmek gerekiyor.

Sevgili öğrenciler, bu soruda hem isim-fiil hem de sıfat-fiilin birlikte kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle bu fiilimsileri kısaca hatırlayalım:

• İsim-fiil (Mastar): Fiillere "-ma/-me", "-ış/-iş/-uş/-üş" veya "-mak/-mek" ekleri getirilerek oluşturulur ve cümlede isim gibi görev yapar. Bir eylemin adı gibidir. Örneğin: okuma, gelişme, yazış, gitmek.
• Sıfat-fiil (Ortaç): Fiillere "-an/-en", "-ası/-esi", "-maz/-mez", "-ar/-er/-ır/-ir/-ur/-ür", "-dık/-dik/-duk/-dük", "-acak/-ecek", "-mış/-miş/-muş/-müş" ekleri getirilerek oluşturulur ve cümlede sıfat gibi görev yaparak bir ismi niteler. Örneğin: gelen, yazılacak, bitmiş, tanıdık.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Okumak, gelişmenin en önemli yoludur.

  "Okumak" kelimesi "-mak" ekiyle oluşturulmuş bir isim-fiildir. "Gelişmenin" kelimesi ise "-me" ekiyle oluşturulmuş bir isim-fiildir. Bu cümlede sadece isim-fiiller bulunmaktadır, sıfat-fiil yoktur.

• B) Gelen mektupları dikkatle okuyordu.

  "Gelen" kelimesi "gel-" fiiline "-en" eki getirilerek oluşturulmuş bir sıfat-fiildir ve "mektupları" ismini nitelemektedir. Bu cümlede isim-fiil bulunmamaktadır.

• C) Yazı yazmayı öğrenen çocuk seviniyordu.

  "Yazmayı" kelimesi "yaz-" fiiline "-ma" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir. "Öğrenen" kelimesi ise "öğren-" fiiline "-en" eki getirilerek oluşturulmuş bir sıfat-fiildir ve "çocuk" ismini nitelemektedir.

• D) Koşarak gelen çocuk, düşen topu yakaladı.

  "Koşarak" kelimesi "-arak" ekiyle oluşturulmuş bir zarf-fiildir. "Gelen" kelimesi "-en" ekiyle sıfat-fiildir ("çocuk" ismini niteler). "Düşen" kelimesi de "-en" ekiyle sıfat-fiildir ("topu" ismini niteler). Bu cümlede isim-fiil bulunmamaktadır.

• E) Biten işleri kontrol etmek gerekiyor.

  "Biten" kelimesi "bit-" fiiline "-en" eki getirilerek oluşturulmuş bir sıfat-fiildir ve "işleri" ismini nitelemektedir. "Kontrol etmek" ifadesindeki "etmek" kelimesi ise "et-" fiiline "-mek" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir. Bu cümlede hem sıfat-fiil hem de isim-fiil birlikte kullanılmıştır.

Bu detaylı incelemeler sonucunda, hem isim-fiil hem de sıfat-fiilin birlikte kullanıldığı seçeneğin E olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap E seçeneğidir.