Fiilimsiler TYT Test 1

? Fiilimsiler TYT Test 1 - Ders Notu

Bu test, fiilimsilerin (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) tanınması, cümle içindeki görevleri ve fiilimsilerle ilgili yaygın hatalar gibi temel konuları kapsamaktadır.

? Fiilimsiler

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiillerin tüm özelliklerini taşımayan sözcüklerdir. İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere üçe ayrılırlar.

• Fiilden türemelerine rağmen, fiiller gibi çekimlenemezler (kip ve kişi eki alamazlar).
• Cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilirler.
• Fiil anlamlarını korurlar ve fiiller gibi nesne alabilirler, tümleçlerle kullanılabilirler.

⚠️ Dikkat: Fiilimsilerle karıştırılmaması gereken bazı sözcükler vardır. Örneğin, "-ma" eki alan her sözcük isim-fiil olmayabilir. "Dondurma" kelimesi isimdir, fiilimsi değildir.

? İsim-Fiil (Ad-Eylem)

Fiil kök veya gövdelerine "-ma, -ış, -mak" eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Cümlede isim gibi kullanılırlar.

• "-ma, -me" eki olumsuzluk ekiyle karıştırılmamalıdır. Örnek: "Yemeği yeme." (Buradaki ilk "-me" isim-fiil, ikincisi olumsuzluk ekidir.)
• "Gülmek sana yakışıyor." (Özne görevinde)
• "Kitap okumayı seviyorum." (Belirtili nesne görevinde)

? İpucu: İsim-fiiller, isim gibi tamlama kurabilirler. "Ağlamak krizi", "koşmak yarışı" gibi.

? Sıfat-Fiil (Ortaç)

Fiil kök veya gövdelerine "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Cümlede sıfat gibi kullanılırlar.

• Niteledikleri isim düşerse adlaşmış sıfat-fiil olurlar. Örnek: "Gelen misafirleri karşıladık." (sıfat-fiil) -> "Gelenleri karşıladık." (adlaşmış sıfat-fiil)
• "Koşan çocuklar" (sıfat-fiil)
• "Tanıdık simalar" (sıfat-fiil)

⚠️ Dikkat: "-mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri, kip ekleriyle karıştırılmamalıdır. Sıfat-fiiller bir ismi nitelerken, kip ekleri fiili çekimler.

? Zarf-Fiil (Ulaç/Bağ-Fiil)

Fiil kök veya gövdelerine "-ken, -alı, -madan, -ınca, -ip, -arak, -dıkça, -e... -e, -r... -maz, -casına" eklerinin getirilmesiyle oluşturulur. Cümlede zarf (belirteç) gibi kullanılırlar ve fiili veya fiilimsiyi durum veya zaman bakımından belirtirler.

• "Gülerek konuştu." (Durum zarfı)
• "Sen gelince haber ver." (Zaman zarfı)
• "Koşa koşa geldi." (Durum zarfı - ikileme şeklinde)

? İpucu: Zarf-fiiller, cümleye zaman, durum, neden gibi anlamlar katarlar.