İşte istediğiniz formata uygun, KPSS Milli Mücadele Hazırlık Dönemi Test 1 için sade ve anlaşılır konu özeti:
🎓 KPSS Milli Mücadele Hazırlık Dönemi Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, Milli Mücadele hazırlık döneminin önemli olaylarını, Mustafa Kemal Atatürk'ün faaliyetlerini ve dönemin siyasi gelişmelerini kapsamaktadır.
📌 🗓️ Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekildiği antlaşmadır. İtilaf Devletleri'ne Osmanlı topraklarını işgal etme fırsatı vermiştir.
- Antlaşma hükümleri Osmanlı Devleti'nin egemenlik haklarını kısıtlamıştır.
- 7. Madde: İtilaf Devletleri güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecekti. Bu madde işgallere zemin hazırlamıştır.
- 24. Madde: Vilayet-i Sitte'de (Erzurum, Van, Sivas, Elazığ, Diyarbakır, Bitlis) karışıklık çıkarsa İtilaf Devletleri bu bölgeleri işgal edebilecekti.
⚠️ Dikkat: Mondros, Osmanlı Devleti için fiilen sona ermenin başlangıcıdır.
📌 🛡️ Cemiyetler
Mondros Ateşkesi sonrası kurulan cemiyetler, genel olarak azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetler ve Türklerin kurduğu yararlı cemiyetler olarak ikiye ayrılır.
- Zararlı Cemiyetler (Azınlıkların Kurduğu):
- Mavri Mira: Bizans'ı yeniden kurmayı amaçlamıştır.
- Etnik-i Eterya: Yunanistan'ı büyütmeyi hedeflemiştir.
- Pontus Rum: Karadeniz'de Rum devleti kurmayı amaçlamıştır.
- Hınçak ve Taşnak: Doğu Anadolu'da Ermeni devleti kurmayı hedeflemiştir.
- Alyans İsrailit ve Makabi: Filistin'de İsrail devleti kurmayı amaçlamıştır.
- Yararlı Cemiyetler (Türklerin Kurduğu):
- Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Trakya'nın Türk olduğunu savunmuştur.
- İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyeti: İzmir'in Türk olduğunu savunmuştur.
- Redd-i İlhak Cemiyeti: İzmir'in Yunanistan'a ilhakını engellemeye çalışmıştır.
- Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Doğu Anadolu'nun Türk olduğunu savunmuştur.
- Kilikyalılar Cemiyeti: Çukurova bölgesini Fransız ve Ermeni işgalinden korumayı amaçlamıştır.
- Milli Kongre Cemiyeti: Türk kamuoyunu bilinçlendirmeyi amaçlamıştır.
💡 İpucu: Yararlı cemiyetler bulundukları bölgeleri korumaya çalışmışlardır.
📌 📍 Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919)
Mustafa Kemal'in 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderilmesi, Milli Mücadele'nin başlangıcı olarak kabul edilir.
- Görevi, bölgedeki asayişi sağlamaktı ancak amacı Milli Mücadele'yi başlatmaktı.
- Samsun Raporu'nda Türklerin haklılığını vurgulamıştır.
⚠️ Dikkat: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, işgallere karşı direnişin sembolüdür.
📌 📜 Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)
Milli Mücadele'nin yol haritasının belirlendiği ve "Vatanın bütünlüğü, milletin istiklali tehlikededir" ifadesinin kullanıldığı önemli bir belgedir.
- "Vatanın bütünlüğü, milletin istiklali tehlikededir."
- "İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir."
- "Milletin istiklalini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır."
- "Her türlü etki ve denetimden uzak milli bir heyetin kurulması gerekmektedir."
- "Sivas'ta milli bir kongre toplanacaktır."
💡 İpucu: Amasya Genelgesi, Milli Mücadele'nin gerekçesini, amacını ve yöntemini ortaya koymuştur.
📌 🏢 Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919)
Doğu illerinden gelen delegelerin katılımıyla toplanmış, bölgesel amaçlı olmasına rağmen aldığı kararlar itibarıyla milli bir kongredir.
- Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
- Her türlü yabancı işgaline ve müdahalesine karşı millet birlikte karşı koyacaktır.
- Manda ve himaye kabul edilemez.
- Azınlıklara siyasi egemenliğimizi ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.
⚠️ Dikkat: Erzurum Kongresi'nde manda ve himaye ilk kez reddedilmiştir.
📌 🏛️ Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)
Milli bir kongre olup, tüm yurttan delegelerin katılımıyla toplanmıştır. Erzurum Kongresi kararları aynen kabul edilmiş ve "Heyet-i Temsiliye" tüm yurdu temsil eder hale gelmiştir.
- Bütün cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir.
- Mustafa Kemal, Heyet-i Temsiliye Başkanı seçilmiştir.
💡 İpucu: Sivas Kongresi, Milli Mücadele'nin tek merkezden yönetilmesi için önemli bir adım olmuştur.
